Trải qua 80 năm hình thành và phát triển, Quốc hội Việt Nam đã khẳng định vị thế là cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất, là biểu tượng của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, hiện thân sinh động của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân. Trong dòng chảy lịch sử cách mạng vẻ vang của dân tộc, Quốc hội luôn là trung tâm hội tụ trí tuệ, ý chí và khát vọng của toàn dân, đồng thời là biểu tượng của tinh thần dân chủ, kỷ cương, trách nhiệm, sáng tạo, đổi mới không ngừng.

Hội thảo khoa học cấp quốc gia “Quốc hội Việt Nam – 80 năm hình thành và phát triển” được tổ chức trong bối cảnh đặc biệt: đất nước ta đang bước vào giai đoạn phát triển mới, với yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa hoàn thiện, đổi mới mô hình tăng trưởng, phát triển nhanh, bền vững và hội nhập quốc tế sâu rộng.
Hội thảo không chỉ mang ý nghĩa tổng kết 80 năm chặng đường vẻ vang, mà còn hướng tới định hình tầm nhìn chiến lược, khơi dậy khát vọng phát triển Quốc hội Việt Nam trong kỷ nguyên số, kỷ nguyên toàn cầu hóa, hội nhập và trí tuệ nhân tạo.

Quốc hội – Từ nền móng lịch sử đến biểu tượng của dân chủ và khát vọng độc lập

Từ cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên ngày 6/1/1946 – một dấu mốc lịch sử trọng đại của dân tộc – Quốc hội Việt Nam ra đời trong bối cảnh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vừa giành được độc lập. Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh, Quốc hội khóa I đã đặt nền móng cho nền dân chủ nhân dân, thông qua Hiến pháp đầu tiên năm 1946 – bản Hiến pháp của tinh thần độc lập, tự do, của dân chủ và nhân văn sâu sắc.

Từ đó đến nay, qua 15 nhiệm kỳ, Quốc hội Việt Nam luôn đồng hành cùng dân tộc trong mọi giai đoạn cách mạng: từ kháng chiến, kiến quốc đến thời kỳ đổi mới, hội nhập và phát triển.
Mỗi nhiệm kỳ của Quốc hội đều để lại những dấu ấn sâu đậm – từ việc thể chế hóa đường lối đổi mới của Đảng, hoàn thiện hệ thống pháp luật, giám sát tối cao hoạt động của Nhà nước, đến việc quyết định những chủ trương chiến lược, góp phần đưa đất nước phát triển nhanh, mạnh, vững chắc.

Như lời khẳng định của đồng chí Thái Thị An Chung, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An: “Từ dấu son lịch sử của cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên đến nay, mọi quyết sách của Quốc hội đều gắn bó mật thiết với vận mệnh dân tộc, phản ánh trung thực ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của Nhân dân.”

Quốc hội Việt Nam, trong suốt hành trình ấy, đã thực sự trở thành hiện thân của khối đại đoàn kết toàn dân, của bản lĩnh, trí tuệ và khát vọng vươn lên của dân tộc Việt Nam.

80 năm – hành trình khẳng định vai trò, vị thế, sứ mệnh lịch sử của Quốc hội

Hội thảo quốc gia lần này là dịp để nhìn lại toàn diện tiến trình phát triển của Quốc hội, từ Quốc hội thời chiến đến Quốc hội thời bình, từ Quốc hội của những quyết sách chiến lược đến Quốc hội của đổi mới, hội nhập, sáng tạo.

Phó Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa Mai Văn Hải nhấn mạnh: “Hội thảo không chỉ khẳng định những thành tựu lịch sử của Quốc hội, mà còn đặt ra những định hướng chiến lược nhằm xây dựng Quốc hội Việt Nam ngày càng chuyên nghiệp, hiện đại trong giai đoạn mới.”

Trong 80 năm qua, Quốc hội Việt Nam đã thực hiện tốt bốn chức năng trọng yếu: lập hiến, lập pháp, giám sát tối cao và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước.
Quốc hội không chỉ ban hành Hiến pháp, luật và các văn bản pháp quy quan trọng, mà còn là nơi hoạch định các chính sách lớn, giám sát việc thực hiện quyền lực Nhà nước, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của Nhân dân.

Trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV, nhiều đổi mới mang tính đột phá đã được triển khai: Hoạt động xây dựng pháp luật ngày càng dân chủ, khoa học, thực chất hơn. Công tác giám sát tối cao có trọng tâm, trọng điểm, gắn chặt với yêu cầu phát triển bền vững. Hoạt động chất vấn, trả lời chất vấn được truyền hình trực tiếp, trở thành diễn đàn dân chủ, phản ánh sinh động ý chí, nguyện vọng và tâm tư của cử tri cả nước. Công tác đối ngoại nghị viện không ngừng mở rộng, góp phần nâng cao uy tín, vị thế và hình ảnh Quốc hội Việt Nam trong Liên minh Nghị viện Thế giới (IPU), AIPA, APA, đồng thời khẳng định vai trò của Việt Nam trong cộng đồng quốc tế.

Đặc biệt, trong thời đại chuyển đổi số, Quốc hội Việt Nam là một trong những cơ quan tiên phong ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo trong hoạt động nghị trường, từng bước tiến tới Quốc hội điện tử, giúp việc điều hành, giám sát, truyền thông nghị sự trở nên công khai, minh bạch và gần gũi hơn với Nhân dân.

Gợi mở tầm nhìn đổi mới và những định hướng chiến lược trong kỷ nguyên mới

Trong kỷ nguyên chuyển đổi số và hội nhập sâu rộng, Quốc hội Việt Nam đứng trước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ hơn nữa để đáp ứng kỳ vọng của Đảng, Nhà nước và Nhân dân.
Hội thảo đã đưa ra nhiều gợi mở và khuyến nghị có giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc.

Phó Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa Mai Văn Hải cho rằng: “Quốc hội cần tiếp tục đổi mới hoạt động lập pháp, nâng cao chất lượng bầu cử đại biểu, chất lượng giám sát, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước; đồng thời củng cố cơ chế phối hợp giữa Quốc hội với các cơ quan trong hệ thống chính trị, bảo đảm hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy Nhà nước.”

Cùng quan điểm đó, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Khánh Hòa Lê Hữu Trí nhấn mạnh: “Quốc hội không chỉ là cơ quan phản ánh ý chí, nguyện vọng của Nhân dân, mà phải là thiết chế kiến tạo, dẫn dắt sự phát triển, hiện thực hóa khát vọng Việt Nam hùng cường, dân chủ, văn minh.”

Các đại biểu thống nhất rằng, trong thời gian tới, Quốc hội cần tập trung vào một số định hướng trọng tâm: Hoàn thiện hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất, hiện đại, bảo đảm tính khả thi và phù hợp với thực tiễn phát triển. Nâng cao chất lượng đại biểu Quốc hội, coi đây là nhân tố then chốt quyết định hiệu quả hoạt động nghị trường; đồng thời, mở rộng đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng, kiến thức chuyên sâu về kinh tế, pháp luật, công nghệ, ngoại giao cho đại biểu. Đổi mới phương thức hoạt động của Quốc hội theo hướng minh bạch, khoa học, chuyên nghiệp, dựa trên nền tảng số hóa toàn diện, tiến tới xây dựng Quốc hội thông minh. Phát huy vai trò giám sát của Nhân dân, Mặt trận Tổ quốc và báo chí, bảo đảm mọi hoạt động của Quốc hội đều hướng tới lợi ích của Nhân dân, vì Nhân dân. Tăng cường đối ngoại nghị viện, chủ động, tích cực hội nhập quốc tế, phát huy vai trò trong ngoại giao đa phương, góp phần giữ vững hòa bình, ổn định và phát triển đất nước.

Tầm nhìn và khát vọng: Quốc hội kiến tạo trong kỷ nguyên phát triển mới

Trong bối cảnh toàn cầu đang chuyển mình mạnh mẽ dưới tác động của cách mạng công nghiệp lần thứ tư, của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các vấn đề an ninh phi truyền thống, Quốc hội Việt Nam phải xác định rõ tầm nhìn chiến lược để dẫn dắt đất nước phát triển.

Đó là tầm nhìn của một Quốc hội dân chủ, pháp quyền, hiện đại, chuyên nghiệp, nhân văn và kiến tạo phát triển – như tinh thần mà đồng chí Chủ tịch Quốc hội đã nhiều lần khẳng định.
Quốc hội trong kỷ nguyên mới không chỉ là “nơi lập pháp”, mà phải là trung tâm đổi mới chính sách, trung tâm phản biện chiến lược và giám sát quyền lực hiệu quả nhất của Nhân dân.

Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An Thái Thị An Chung đã khái quát sâu sắc: “Chất lượng đại biểu là yếu tố then chốt quyết định hiệu quả hoạt động của Quốc hội. Mỗi đại biểu cần không ngừng rèn luyện bản lĩnh chính trị, nâng cao trí tuệ và kỹ năng, để thực sự là người đại diện xứng đáng cho ý chí, nguyện vọng của Nhân dân.”

Từ thực tiễn hoạt động 80 năm qua, có thể khẳng định: sức mạnh của Quốc hội là sức mạnh của Nhân dân, của niềm tin, trí tuệ, đoàn kết và khát vọng vươn lên.
Quốc hội của kỷ nguyên mới cần kế thừa những giá trị ấy, đồng thời mở ra những không gian phát triển mới – nơi quyền lực Nhà nước được thực thi trên nền tảng pháp quyền, minh bạch, công bằng, nơi mọi quyết sách đều hướng tới hạnh phúc của Nhân dân, sự thịnh vượng của đất nước.

Tự hào quá khứ – Kiến tạo tương lai

Hội thảo khoa học quốc gia lần này đã gợi mở nhiều suy tư, khát vọng và trách nhiệm. Mỗi đại biểu Quốc hội hôm nay không chỉ là người làm luật, mà còn là người kế thừa và tiếp nối di sản 80 năm vẻ vang, là hiện thân của niềm tin Nhân dân. Như đồng chí Lê Hữu Trí chia sẻ: “Hội thảo đã khơi dậy niềm tự hào về truyền thống đại diện ý chí, nguyện vọng của Nhân dân; đồng thời, tạo động lực để mỗi đại biểu tự soi rọi lại quá trình thực hiện nhiệm vụ, nâng cao bản lĩnh, trí tuệ, trách nhiệm, đóng góp thiết thực vào quá trình lập pháp, giám sát, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước.”

80 năm – một chặng đường đủ dài để khẳng định vị thế, bản lĩnh và trí tuệ của Quốc hội Việt Nam, nhưng cũng là điểm khởi đầu cho một hành trình mới – hành trình của khát vọng vươn lên, của tinh thần đổi mới sáng tạo, của tầm nhìn chiến lược hướng tới tương lai.

Với sự lãnh đạo của Đảng, sự đồng thuận của Nhân dân và trách nhiệm của mỗi đại biểu, Quốc hội Việt Nam chắc chắn sẽ tiếp tục phát huy vai trò là trụ cột vững chắc của hệ thống chính trị, trung tâm hội tụ trí tuệ quốc gia, xứng đáng với niềm tin của Đảng, Nhà nước và Nhân dân, đưa đất nước vững vàng bước vào kỷ nguyên phát triển mới – kỷ nguyên của Việt Nam hùng cường, thịnh vượng, dân chủ, văn minh.