Trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV (2021 - 2026), cùng với sự đổi mới mạnh mẽ của Quốc hội và yêu cầu ngày càng cao đối với hoạt động của Đoàn đại biểu Quốc hội (ĐBQH) tỉnh, Phòng Công tác Quốc hội thuộc Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh đã không ngừng nỗ lực, phát huy tinh thần đoàn kết - chủ động - sáng tạo, hoàn thành khối lượng công việc rất lớn, đóng góp quan trọng vào kết quả chung của Đoàn ĐBQH tỉnh.

Lực lượng nòng cốt trong tham mưu, phục vụ hoạt động lập pháp của Đoàn ĐBQH tỉnh

Trong nhiệm kỳ Quốc hội Khóa XV, công tác xây dựng pháp luật tiếp tục được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, góp phần hoàn thiện thể chế, tạo hành lang pháp lý cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước. Đồng hành cùng tiến trình đó, Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa đã phát huy tinh thần chủ động, trách nhiệm, sáng tạo, gắn kết chặt chẽ giữa thực tiễn địa phương với hoạt động lập pháp, để mỗi ý kiến, mỗi kiến nghị đều xuất phát từ hơi thở cuộc sống, từ yêu cầu phát triển của tỉnh và đất nước. Trong thành công chung đó, Phòng Công tác Quốc hội là lực lượng nòng cốt tham mưu, phục vụ hoạt động lập pháp của Đoàn ĐBQH tỉnh.

Trong suốt nhiệm kỳ, Phòng Công tác Quốc hội đã đảm nhiệm khối lượng công việc rất lớn trong lĩnh vực lập pháp, tham mưu tổ chức lấy ý kiến góp ý đối với 151/196 dự thảo luật, nghị quyết theo chương trình của Quốc hội. Riêng năm 2025 - năm cuối nhiệm kỳ, khi khối lượng công việc tăng cao, phòng tiếp tục phục vụ lấy ý kiến 51 dự án luật và tham mưu ý kiến đối với 8 hồ sơ chính sách luật theo đề nghị của các Bộ, ngành Trung ương. Những con số này cho thấy rõ quy mô, nhịp độ và áp lực lớn mà Phòng phải xử lý, đồng thời phản ánh năng lực tổ chức, tổng hợp và tham mưu ngày càng chuyên nghiệp, hiệu quả.

Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, phòng luôn chủ động đổi mới phương thức tham mưu, triển khai hiệu quả cơ chế lấy ý kiến chuyên gia, mời các nhà khoa học, cán bộ thực tiễn tham gia phản biện những dự án luật có nội dung phức tạp. Việc phân công nghiên cứu từng dự án luật theo hướng chuyên sâu, bám sát chuyên môn và sở trường của cán bộ đã giúp mỗi báo cáo góp ý của Đoàn ĐBQH tỉnh đều có nền tảng lý luận chắc chắn, gắn với thực tiễn sinh động của địa phương. Đây chính là điểm nhấn tạo sự khác biệt trong chất lượng đóng góp của Đoàn.

Bên cạnh đó, Phòng tham mưu phục vụ đại biểu Quốc hội chuyên trách tại địa phương tham gia 4 hội nghị ĐBQH chuyên trách, cung cấp đầy đủ tài liệu, thông tin, hồ sơ phục vụ thảo luận. Sự chuẩn bị kỹ lưỡng này giúp các đại biểu có điều kiện phát biểu sâu, sắc, phản ánh đúng thực tiễn của Thanh Hóa tại hội nghị.

Những kết quả trên cho thấy vai trò nòng cốt trong tham mưu lập pháp của Phòng Công tác Quốc hội, góp phần nâng cao vị thế, uy tín và chất lượng đóng góp của Đoàn ĐBQH tỉnh trong quá trình xây dựng pháp luật của Quốc hội khóa XV. Đây là dấu ấn quan trọng thể hiện tinh thần trách nhiệm, sự chuyên nghiệp và nỗ lực không ngừng của tập thể phòng trong suốt nhiệm kỳ.

Tổ chức hoạt động giám sát, kháo sát bảo đảm hiệu quả thiết thực

Trong quá trình hoạt động, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Thanh Hóa luôn coi giám sát là khâu trọng tâm, then chốt để nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của Quốc hội; Giám sát phải “đúng” và “trúng” những vấn đề bất cập trong thực tiễn trên tinh thần xây dựng vì mục tiêu kiến tạo phát triển. Trong nhiệm kỳ Quốc hội Khóa XV, hoạt động giám sát, khảo sát đã trở thành dấu ấn nổi bật trong hoạt động của Đoàn ĐBQH tỉnh.

Để tạo nên dấu ấn nổi bật đó, vai trò tham mưu của Phòng Công tác Quốc hội giữ vị trí đặc biệt quan trọng. Ngay từ đầu nhiệm kỳ, phòng đã chủ động nghiên cứu thực tiễn, rà soát các lĩnh vực đang phát sinh vướng mắc, lắng nghe ý kiến cử tri, tổng hợp kiến nghị của địa phương và so sánh với định hướng giám sát của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Trên cơ sở đó, phòng tham mưu lãnh đạo Đoàn ĐBQH tỉnh lựa chọn các chuyên đề giám sát “đúng”, “trúng”, có trọng tâm, trọng điểm, không dàn trải, tập trung vào những vấn đề tác động trực tiếp tới đời sống người dân và sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Phòng cũng tham mưu xây dựng kế hoạch giám sát bài bản, từ mục tiêu, nội dung, câu hỏi trọng tâm đến phương án khảo sát thực địa, cơ cấu đoàn công tác, thành phần làm việc và cách thức thu thập tài liệu. Nhờ cách chuẩn bị khoa học, mỗi cuộc giám sát đều đi sâu được vào bản chất vấn đề, đạt được hiệu quả cao.

Trong nhiệm kỳ, phòng đã tham mưu tổ chức 17 chuyên đề giám sát và 7 chuyên đề khảo sát theo kế hoạch của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội và của riêng Đoàn ĐBQH tỉnh. Trong đó, điển hình là các chuyên đề giám sát lớn như: Giám sát về “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về BHXH từ 1.1.2020 - 30.6.2023 trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa”; khảo sát “Tình hình thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn I, năm 2021 - 2025”; Giám sát của Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh về: “Việc thực hiện pháp luật về tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo từ ngày 01/01/2022 đến ngày 31/12/2024”;…

Các chuyên đề giám sát, khảo sát của Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa trong nhiệm kỳ Quốc hội Khóa XV đa dạng, bao trùm nhiều lĩnh vực từ đất đai, tài nguyên - môi trường, chính sách xã hội, giáo dục, y tế đến cải cách hành chính và an sinh cộng đồng. Trong từng chuyên đề, Phòng Công tác Quốc hội không chỉ làm nhiệm vụ hành chính thuần túy, mà còn thực hiện tốt vai trò tham mưu chuyên môn, phân tích dữ liệu, so sánh chính sách, xây dựng bộ câu hỏi giám sát, chuẩn bị báo cáo đề dẫn, dự kiến nội dung trao đổi với các cơ quan chịu sự giám sát. Chính cách chuẩn bị kỹ lưỡng này giúp mỗi buổi làm việc của Đoàn đều đi vào trọng tâm, gợi mở được vấn đề, chỉ ra được những “nút thắt” và đề xuất được những giải pháp khả thi.

Riêng trong năm 2025, áp lực nhiệm vụ tăng cao nhưng phòng vẫn tham mưu tổ chức 4 chuyên đề lớn, bao gồm cả giám sát theo kế hoạch của Quốc hội và giám sát của riêng Đoàn ĐBQH tỉnh. Phòng đã xây dựng 4 báo cáo kết quả giám sát - khảo sát với chất lượng cao, trong đó nổi bật là các kiến nghị mang tính “trúng bệnh - đúng thuốc”, phản ánh trung thực thực tiễn tại địa phương và được các cơ quan Trung ương đánh giá cao.

Đặc biệt, trong từng cuộc giám sát, Phòng triển khai phương thức tổ chức kết hợp giữa nghiên cứu hồ sơ và khảo sát thực địa, bảo đảm đánh giá khách quan và toàn diện. Tổ chức đoàn đi cơ sở, trực tiếp gặp người dân, doanh nghiệp, các đơn vị thụ hưởng chính sách… giúp báo cáo sau giám sát không chỉ đúng về số liệu mà còn giàu tính thực tiễn.

Nhờ sự chuẩn bị bài bản, khoa học và cách tổ chức chặt chẽ của Phòng Công tác Quốc hội, hoạt động giám sát của Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa ngày càng đi vào chiều sâu, có sức nặng, đủ căn cứ để kiến nghị với Quốc hội và Chính phủ sửa đổi chính sách. Đây là minh chứng rõ nét cho năng lực tham mưu chiến lược của phòng - một trong những yếu tố góp phần tạo nên dấu ấn nổi bật của Đoàn ĐBQH tỉnh trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV.

Tham mưu công tác dân nguyện: toàn diện, trách nhiệm, nhân văn

Với phương châm “gắn bó mật thiết với Nhân dân”, hoạt động dân nguyện được Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa đặc biệt chú trọng. Theo đó, Phòng Công tác Quốc hội đã phối hợp tham mưu, tổ chức và phục vụ toàn diện hoạt động tiếp xúc cử tri và tiếp công dân của Đoàn ĐBQH tỉnh. Với tinh thần trách nhiệm và sự chuẩn bị chu đáo, phòng đã phối hợp tham mưu tổ chức 145 cuộc tiếp xúc cử tri với hơn 29.000 lượt cử tri tham dự, bảo đảm nội dung cuộc tiếp xúc phong phú, thiết thực, gắn với những vấn đề cử tri quan tâm. Nhiều cuộc tiếp xúc chuyên đề về đất đai, an sinh xã hội, an ninh trật tự, cải cách hành chính… được tổ chức theo hướng sâu sát, giúp đại biểu có thêm thông tin thực tiễn để phản ánh tại nghị trường.

Song song với đó, phòng tham mưu phục vụ 43 cuộc tiếp công dân định kỳ, hỗ trợ đại biểu tiếp 114 lượt công dân với tinh thần lắng nghe, đối thoại thẳng thắn, cầu thị. Trong công tác xử lý đơn thư, đã đóng góp không nhỏ vào việc tham mưu trực tiếp cho lãnh đạo Đoàn ĐBQH, các vị ĐBQH trong việc tiếp nhận, phân loại và theo dõi giải quyết đơn thư của cử tri bảo đảm việc giải quyết đơn thư kịp thời, đúng quy định.

Không chỉ dừng ở việc tham mưu quy trình, phòng còn theo dõi, tổng hợp, phân tích từng nhóm vấn đề nổi lên, giúp lãnh đạo Đoàn đưa ra kiến nghị đúng và trúng, đồng thời bảo đảm từng phản ánh của cử tri đều được “đi đến nơi, giám sát đến cùng”. Trong đó, nhiều vụ việc tham mưu cho Đoàn ĐBQH tỉnh kiến nghị tới các bộ, ngành trung ương giải quyết ý kiến, kiến nghị của cử tri, doanh nghiệp… đã mang lại hiệu quả rõ rệt, tác động sâu rộng tới đời sống, kinh tế-xã hội trên địa bàn tỉnh. Điển hình như vụ việc giải quyết bồi thường giải phóng mặt bằng, hoàn trả các công trình hạ tầng liên quan sau thi công tuyến đường bộ cao tốc Bắc – Nam phía Đông; kiến nghị cấp phép nhập khẩu nguyên liệu sản xuất của Công ty TNHH Một thành viên Thuốc lá Thanh Hóa; kiến nghị công nhận bổ sung danh sách các thôn, bản thuộc vùng dân tộc thiểu số và miền núi đối với 20 thôn chưa được công nhận trên địa bàn tỉnh; kiến nghị bổ sung vùng biển của Thanh Hóa vào Quy hoạch không gian biển quốc gia….

Chính sự kiên trì, trách nhiệm và tính nhân văn trong thực thi nhiệm vụ đã góp phần quan trọng giúp tăng cường niềm tin của Nhân dân đối với Đoàn ĐBQH tỉnh, đồng thời khẳng định vai trò không thể thiếu của Phòng Công tác Quốc hội trong lĩnh vực dân nguyện.

Chủ động, chuyên nghiệp, hiện đại để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao

Trong bối cảnh Quốc hội tiếp tục đổi mới toàn diện các hoạt động hướng đến một Quốc hội kiến tạo, chuyên nghiệp, hiệu quả, Đoàn ĐBQH tỉnh cũng khẳng định quyết tâm đổi mới, chủ động và sâu sát hơn trong mọi mặt hoạt động, bảo đảm tiếng nói của cử tri và hơi thở thực tiễn của địa phương được phản ánh đầy đủ tại nghị trường.

Trước yêu cầu ngày càng cao đó, Phòng Công tác Quốc hội xác định mục tiêu trọng tâm là nâng cao chất lượng tham mưu, chuyên nghiệp hóa quy trình phục vụ, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của Đoàn ĐBQH tỉnh trong nhiệm kỳ mới.

Trước hết, phòng sẽ chủ động nắm bắt các chủ trương, định hướng lớn của Đảng và Quốc hội, bám sát chương trình công tác của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội; bám sát các quan điểm chỉ đạo, các chỉ tiêu, nhiệm vụ trọng tâm từng giai đoạn của Đảng bộ và chính quyền tỉnh Thanh Hóa để tham mưu xây dựng kế hoạch lập pháp, giám sát, khảo sát của Đoàn một cách khoa học, sát thực tiễn, dự báo đúng những vấn đề lớn cần ưu tiên giám sát trong giai đoạn tới.

Về công tác lập pháp, phòng tiếp tục đổi mới phương thức tham mưu, đẩy mạnh nghiên cứu chuyên sâu từng dự án luật, chủ động triển khai cơ chế lấy ý kiến chuyên gia, nhà khoa học và thực tiễn ở địa phương. Mục tiêu là giúp Đoàn ĐBQH tỉnh có những ý kiến sắc sảo, giàu thực chứng, nâng cao hơn nữa chất lượng tham gia xây dựng pháp luật.

Trong hoạt động giám sát, phòng tham mưu lựa chọn các chuyên đề giám sát mang tính chiến lược như cải cách thủ tục hành chính, thực hiện chính sách dân tộc, quản lý đất đai, chuyển đổi số, giáo dục - y tế, thực thi pháp luật ở cơ sở… nhằm giải quyết đúng những vấn đề cử tri và Nhân dân quan tâm.

Phòng cũng tiếp tục nâng cao chất lượng tham mưu phục vụ các kỳ họp Quốc hội, chuẩn hóa quy trình cung cấp thông tin, tài liệu, bảo đảm điều kiện tốt nhất để các đại biểu trong Đoàn tham gia thảo luận, chất vấn và quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước.

Trong công tác dân nguyện, phòng sẽ tăng cường công tác phối hợp trong theo dõi, đôn đốc, tổng hợp ý kiến cử tri; nâng cao hiệu quả tham mưu tiếp công dân và xử lý đơn thư, bảo đảm mỗi vụ việc đều được giám sát đến cùng và phản hồi kịp thời.

Song song với nhiệm vụ chuyên môn, phòng chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thông nghiệp vụ, chủ động, sáng tạo, đáp ứng yêu cầu công việc ngày càng cao; đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý văn bản, báo cáo và phục vụ hoạt động tham mưu.

Với tinh thần đoàn kết - kỷ cương - trách nhiệm - sáng tạo, Phòng Công tác Quốc hội quyết tâm tiếp tục khẳng định vai trò là bộ phận tham mưu trung tâm, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của Đoàn ĐBQH tỉnh trong giai đoạn phát triển mới.