Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, sáng ngày 26/10/2026, tại Nhà Quốc hội, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Quốc hội thảo luận tại Hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường. Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên điều hành nội dung phiên thảo luận.

Tại phiên thảo luận, đại biểu Bùi Văn Dũng, đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội khóa XVI, thuộc Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa, đã tham gia phát biểu, đóng góp ý kiến nhằm tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật. Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh Thanh Hóa xin trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu của đại biểu Bùi Văn Dũng.

Đại biểu Quốc hội Bùi Văn Dũng phát biểu tại phiên thảo luận

Kính thưa đồng chí Tô Lâm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước,

Kính thưa Chủ tọa phiên họp,

Kính thưa Quốc hội,

Tôi thống nhất với sự cần thiết sửa đổi Luật Đo lường. Đây là lĩnh vực gắn với từng lần đổ xăng, cân hàng, từng hóa đơn điện, nước, người dân thường phải tin vào thiết bị và con số đo bên bán cung cấp. Vì vậy, tôi cũng đồng ý với các ý kiến phát biểu trước tôi và xin phát biểu thêm 3 vấn đề có tính chất cá nhân.

Thứ nhất người dân phải kiểm chứng được kết quả đo và được hoàn trả khi bị thu thừa. Khi hóa đơn nước tăng bất thường, người dân cần biết chỉ số đầu kỳ, cuối kỳ, thời điểm ghi nhận và tình trạng kiểm định của đồng hồ. Một con số tổng hợp trên hóa đơn chưa đủ để đối chiếu. Tôi đề nghị Điều 34b và 34c trong dự thảo quy định rõ quyền tiếp cận, trích xuất dữ liệu đo liên quan đến giao dịch của mình, trách nhiệm giải thích và thời hạn trả lời của đơn vị cung cấp dịch vụ. Người không dùng điện thoại thông minh vẫn phải được hỗ trợ tra cứu. Dữ liệu bị điều chỉnh phải lưu vết để kiểm tra. Khi xác định đo sai dẫn đến thu thừa, đơn vị cung cấp dịch vụ phải chủ động rà soát khách hàng bị ảnh hưởng, thông báo cách tính và hoàn trả trong thời hạn rõ ràng, không nên buộc từng người theo đuổi một thủ tục tốn kém hơn khoản tiền nhận được. Cần xác định đầu mối tiếp nhận, theo dõi cách khắc phục để khi hoàn thành, người dân phải được thông báo kết quả giải quyết, tránh tình trạng đã phát hiện sai nhưng vẫn đi hỏi nhiều nơi để đòi quyền lợi. Điểm c khoản 1 Điều 48 Luật Điện lực đã quy định đối với điện sinh hoạt bên bán thu thừa phải hoàn trả cả tiền lãi hoặc thỏa thuận bù trừ vào các lần thanh toán sau. Vì vậy, tôi đề nghị hoàn thiện Điều 52 Luật Đo lường theo hướng kết nối với quy định chuyên ngành, làm rõ trách nhiệm, chủ động khắc phục và cơ quan giám sát việc hoàn trả.

Thứ hai, giảm thủ tục phải gắn với trách nhiệm về từng kết quả kiểm định và hiệu quả hậu kiểm. Tôi đồng tình với cơ chế công bố năng lực tại Điều 25 dự kiến sửa đổi. Tuy nhiên, nếu một tổ chức không đủ năng lực mà đã kiểm định nhiều thiết bị thì hậu quả có thể lan đến nhiều khách hàng. Việc xử lý phải bao gồm rà soát những kết quả có khả năng bị ảnh hưởng, thông báo và kiểm tra khi cần thiết. Đối với chương trình bảo đảm đo lường, đề nghị khoản 6 Điều 43 dự kiến bổ sung theo hướng bỏ nội dung miễn kiểm tra, chỉ giảm tần suất, phạm vi kiểm tra theo kế hoạch khi có kết quả được kiểm chứng, căn cứ đánh giá phải là quá trình vận hành, khả năng phát hiện, khắc phục sai lệch và lịch sử tuân thủ, khi có dấu hiệu vi phạm vẫn phải kiểm tra kịp thời. Doanh nghiệp không tham gia Chương trình cũng không mặc nhiên bị xếp vào nhóm rủi ro cao. Với cơ sở nhỏ, cần hướng dẫn đơn giản, tránh để một chính sách khuyến khích trở thành chi phí tư vấn phần mềm bắt buộc trên thực tế.

Thứ ba, giảm những lần đánh giá trùng lặp để doanh nghiệp thực sự tiết kiệm chi phí, chẳng hạn một hệ thống quan trắc nước thải vừa phải bảo đảm độ chính xác của thiết bị, vừa phải đáp ứng yêu cầu chuyên ngành. Cần phân định rõ trách nhiệm giữa cơ quan đo lường và cơ quan chuyên ngành, kế thừa kết quả đánh giá hợp lệ đối với nội dung tương đương, doanh nghiệp phải biết mình cần đáp ứng yêu cầu gì và phải làm việc với cơ quan nào.

Đối với Điều 20, đề nghị bổ sung nguyên tắc thừa nhận kết quả thử nghiệm mẫu phương tiện đo của nước ngoài, nếu tổ chức thực hiện có năng lực thừa nhận kết quả xác minh được và yêu cầu kỹ thuật tương đương cần được xem xét sử dụng, phần chưa tương đương mới đánh giá bổ sung. Cần có thời hạn giải quyết và trách nhiệm nêu lý do khi từ chối, việc thừa nhận phải đúng phạm vi, không thay thế nghĩa vụ kiểm soát thiết bị trong quá trình sử dụng.

Kính thưa Quốc hội, tôi mong sau lần sửa luật này người dân có cách kiểm tra khi nghi ngờ đo sai và được trả lại khoản tiền thu thừa, doanh nghiệp phải được giảm những thủ tục, chi phí không cần thiết, đó là những kết quả thiết thực mà việc sửa luật cần mang lại.

Tôi xin hết ý kiến. Xin trân trọng cảm ơn Quốc hội.