Trong bối cảnh tình hình kinh tế - xã hội thế giới và trong nước được dự báo còn nhiều diễn biến phức tạp, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Công điện số 184/CĐ-TTg ngày 02/10/2025 về việc điều hành ngân sách nhà nước (NSNN) những tháng cuối năm 2025. Để cụ thể hóa các chỉ đạo và phù hợp với tình hình thực tiễn, ngày 15/10/2025, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa đã ban hành Công văn số 17831/UBND-KTTC, yêu cầu các sở, ban, ngành và địa phương tập trung lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện quyết liệt, kịp thời, hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, phấn đấu hoàn thành ở mức cao nhất dự toán NSNN, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu tăng trưởng đã đề ra.

Kết quả điều hành ngân sách 9 tháng đầu năm 2025

Theo đánh giá của Chính phủ, công tác điều hành NSNN của 9 tháng đầu năm 2025 đã đạt được những kết quả tích cực. Tính đến ngày 30/9/2025, thu NSNN trên cả nước đã xấp xỉ đạt 100% dự toán năm, ngay cả khi Chính phủ đã thực hiện các chính sách giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí và tiền thuê đất với quy mô lên tới trên 200 nghìn tỷ đồng để hỗ trợ doanh nghiệp và người dân. Công tác chi NSNN cũng được điều hành một cách chặt chẽ và tiết kiệm. Đây là một nỗ lực rất lớn trong bối cảnh tình hình thế giới và trong nước còn nhiều khó khăn, thách thức.

Những thách thức và mục tiêu cuối năm 2025

Những tháng cuối năm 2025 được dự báo sẽ tiếp tục đối mặt với nhiều biến động khó lường từ tình hình chính trị, kinh tế thế giới, cùng với những phức tạp của thiên tai, bão lũ và dịch bệnh trong nước, có khả năng tác động tiêu cực đến việc thực hiện các nhiệm vụ kinh tế - xã hội và NSNN. Trước tình hình đó, Thủ tướng Chính phủ đã đặt ra mục tiêu phấn đấu tăng thu NSNN ít nhất 25% so với dự toán và góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế cả năm trên 8%. Để đạt được mục tiêu này, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung vào các 4 giải pháp chính: (1) Cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, kinh doanh; (2) Quyết liệt công tác thu NSNN, mở rộng cơ sở thu, chống thất thu, gian lận thuế; (3) Điều hành chi NSNN chặt chẽ, tiết kiệm, đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công; (4) Chủ động của chính quyền địa phương trong sử dụng nguồn lực hợp pháp và bảo đảm cân đối ngân sách.

Tình hình thực tiễn và nhiệm vụ trọng tâm trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa

Thực hiện Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa đã đánh giá thực tiễn tình hình và đề ra các nhiệm vụ, giải pháp cụ thể. Trong 9 tháng đầu năm 2025, thu NSNN trên địa bàn tỉnh đạt 98% dự toán, vượt tiến độ kế hoạch và tăng so với cùng kỳ, giúp tỉnh nằm trong nhóm 10 địa phương có số thu cao nhất cả nước. Chi ngân sách được điều hành hiệu quả, đảm bảo an sinh xã hội, quốc phòng an ninh và nguồn lực cho phát triển.

Thanh Hóa phấn đấu hoàn thành mục tiêu ở mức cao nhất dự toán NSNN, góp phần đạt mục tiêu tăng trưởng GRDP năm 2025 của tỉnh là 11% trở lên

Tuy nhiên, Chủ tịch UBND tỉnh cũng thẳng thắn nhìn nhận những tồn tại, thách thức. Nếu loại trừ thu từ hoạt động xuất nhập khẩu và thu tiền sử dụng đất, thì thu nội địa mới đạt 89,9% dự toán, mức tăng thấp hơn so với bình quân cả nước. Vẫn còn 03 khoản thu, sắc thuế chưa đạt tiến độ và giảm so với cùng kỳ, bao gồm: thu tiền cho thuê đất, thuê mặt nước (giảm 71%), thu thuế bảo vệ môi trường (giảm 5,3%), và thu thuế sử dụng đất phi nông nghiệp (giảm 7,7%). Bên cạnh đó, công tác giải ngân vốn đầu tư công còn chậm, và việc bàn giao tài chính, ngân sách sau sắp xếp đơn vị hành chính còn nhiều vướng mắc.

Với mục tiêu phấn đấu hoàn thành ở mức cao nhất dự toán NSNN, góp phần đạt mục tiêu tăng trưởng GRDP năm 2025 của tỉnh là 11% trở lên (cao hơn mục tiêu 9,0% được Chính phủ giao), Chủ tịch UBND tỉnh đã yêu cầu các cấp, các ngành tập trung vào các giải pháp trọng tâm sau:

Một là, tiếp tục cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, kinh doanh. Các sở, ban, ngành được yêu cầu thực hiện đồng bộ các giải pháp cải cách thủ tục hành chính, nâng cao năng lực cạnh tranh cấp tỉnh, và tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh. Thường xuyên rà soát các quy định pháp luật còn chồng chéo, bất cập để đề xuất sửa đổi, tạo hành lang pháp lý minh bạch, công bằng, đặc biệt là tháo gỡ các rào cản để thúc đẩy sự phát triển của khu vực kinh tế tư nhân.

Hai là, tập trung quyết liệt các giải pháp tăng thu, chống thất thu NSNN. Đây là nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu, được giao cho Cục Thuế tỉnh Thanh Hóa và Chi cục Hải quan khu vực X chủ trì, phối hợp với các đơn vị:

Chủ động dự báo và nắm bắt tình hình: Thường xuyên theo dõi, đánh giá tác động của kinh tế thế giới và trong nước đến từng lĩnh vực, sắc thuế để có giải pháp điều hành kịp thời. Nắm chắc tình hình sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp trọng điểm trên địa bàn.

Khai thác và mở rộng nguồn thu: Rà soát, tập trung vào các nguồn thu mới, các lĩnh vực còn nhiều tiềm năng như các dự án đầu tư mới, thuế bảo vệ môi trường, nhiệt điện, chuyển nhượng bất động sản, vận tải. Đặc biệt, mở rộng cơ sở thu từ thương mại điện tử, dịch vụ ăn uống và các cửa hàng bán lẻ.

Tăng cường quản lý, chống thất thu: Quyết liệt phòng chống gian lận, trốn thuế, đặc biệt trong các lĩnh vực rủi ro cao như kinh doanh trên nền tảng số, chuyển nhượng bất động sản, các doanh nghiệp xây lắp ngoại tỉnh, và các doanh nghiệp hạch toán phụ thuộc.

Thu hồi nợ đọng và tăng cường thanh tra, kiểm tra: Thực hiện quyết liệt các biện pháp thu hồi nợ đọng thuế, nhất là các khoản nợ liên quan đến đất đai, tiền cấp quyền khai thác khoáng sản. Tăng cường thanh tra, kiểm soát chặt chẽ hồ sơ khai thuế, hoàn thuế để xử lý kịp thời các hành vi gian lận.

Đẩy mạnh chuyển đổi số: Ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin trong quản lý thu, nhất là đối với các giao dịch thương mại điện tử, nhà cung cấp nước ngoài, và mở rộng triển khai hóa đơn điện tử từ máy tính tiền.

Ba là, điều hành chi ngân sách chặt chẽ, hiệu quả, đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công. Theo đó, các sở, ban, ngành, đơn vị dự toán và các chủ đầu tư phải:

Triệt để tiết kiệm chi thường xuyên: Tổ chức thực hiện chi theo dự toán và khả năng thu, cắt giảm các khoản chi chưa thực sự cần thiết để ưu tiên nguồn lực cho đầu tư phát triển và các nhiệm vụ cấp bách như phòng chống thiên tai, đảm bảo hoạt động của chính quyền cấp xã sau sắp xếp.

Quyết liệt đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công: Tập trung mọi nguồn lực để đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân vốn, nhất là các công trình, dự án trọng điểm, phấn đấu hoàn thành 100% kế hoạch năm 2025 theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

Quản lý hiệu quả tài sản công: Rà soát, sắp xếp lại tài sản công, xử lý tài sản dôi dư sau sắp xếp tổ chức bộ máy, đảm bảo không lãng phí, thất thoát. Việc mua sắm tài sản công phải tuân thủ đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức.

Tăng cường nguồn thu từ đất đai và khoáng sản: Đẩy nhanh tiến độ xác định giá đất cụ thể, tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất, quyền khai thác khoáng sản một cách công khai, minh bạch để mang lại nguồn thu cao nhất cho NSNN.

Bốn là, nâng cao vai trò, trách nhiệm của chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan

Đối với UBND các xã, phường: Phải theo dõi sát tình hình để chủ động điều hành thu ngân sách, phấn đấu hoàn thành vượt mức dự toán được giao, không để việc sắp xếp đơn vị hành chính ảnh hưởng đến công tác thu. Khẩn trương hoàn thành công tác chuyển đổi dữ liệu sau sắp xếp và chủ động sử dụng ngân sách dự phòng để xử lý các nhiệm vụ đột xuất. Nếu thu không đạt, phải chủ động xây dựng phương án trình HĐND cùng cấp để đảm bảo cân đối ngân sách.

Đối với Kho bạc Nhà nước khu vực XI: Phối hợp chặt chẽ để hoàn thành công tác chuyển đổi dữ liệu thu, chi NSNN sau sắp xếp đơn vị hành chính.

Đối với Sở Tài chính: Giữ vai trò chủ trì, phối hợp với các đơn vị để theo dõi chặt chẽ tình hình thu, kịp thời tham mưu cho UBND tỉnh các giải pháp tăng thu quyết liệt. Thường xuyên đôn đốc, giám sát việc thực hiện kế hoạch đầu tư công, tham mưu điều chỉnh vốn giữa các dự án khi cần thiết để phấn đấu hoàn thành mục tiêu giải ngân. Đồng thời, khẩn trương tham mưu phân bổ các nguồn lực để khắc phục hậu quả thiên tai, ổn định sản xuất và đời sống người dân.

Những tháng cuối năm 2025 là giai đoạn nước rút có ý nghĩa quyết định đến việc hoàn thành các mục tiêu kinh tế - xã hội của cả năm. Với sự chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và sự vào cuộc quyết liệt của các cấp ủy đảng, chính quyền địa phương, tinh thần trách nhiệm cao của các sở, Trưởng các ban, ngành và UBND các xã, phường sẽ tạo ra động lực mạnh mẽ để tỉnh Thanh Hóa vượt qua thách thức, hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ tài chính - ngân sách năm 2025.