Thảo luận tại Tổ 3 (gồm Đoàn ĐBQH các tỉnh Thanh Hóa và Tây Ninh) chiều 21/4, các đại biểu Quốc hội cơ bản thống nhất với đề xuất của Chính phủ về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật thuế, trong đó có nội dung điều chỉnh ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh. Tuy nhiên, nhiều ý kiến đề nghị cần quy định rõ “khung ngưỡng doanh thu” ngay trong luật để bảo đảm tính minh bạch, ổn định và khả năng dự báo của chính sách.

Các đại biểu cho rằng, việc rà soát, sửa đổi các luật thuế lần này là cần thiết nhằm thể chế hóa các chủ trương lớn của Đảng về phát triển kinh tế tư nhân, thúc đẩy chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng, đồng thời tạo dư địa để đạt mục tiêu tăng trưởng cao gắn với ổn định kinh tế vĩ mô. Bên cạnh đó, cần tiếp tục có chính sách hỗ trợ phù hợp đối với hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ, góp phần bảo đảm công bằng trong thực thi chính sách thuế, định hướng tiêu dùng theo hướng thân thiện với môi trường, giảm phát thải khí nhà kính.

Toàn cảnh thảo luận tổ

Dự thảo luật thể hiện xu hướng chuyển từ các quy định mang tính cứng trong luật sang giao Chính phủ quy định linh hoạt một số nội dung có tính biến động. Đây được đánh giá là hướng tiếp cận phù hợp trong bối cảnh thực tiễn, song cần được thiết kế với cơ chế kiểm soát chặt chẽ, bảo đảm không làm suy giảm tính minh bạch và ổn định của chính sách.

Góp ý cụ thể, ĐBQH Phan Thị Thùy Linh, Ủy viên hoạt động chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội phát biểu nêu rõ, hiện nay mức 500 triệu đồng/năm đang được sử dụng làm căn cứ xác định đối tượng không phải nộp thuế thu nhập cá nhân và không thuộc diện chịu thuế giá trị gia tăng, trong khi có nhiều phương án đề xuất điều chỉnh lên 1 tỷ đồng, 2 tỷ đồng hoặc cao hơn.

Đại biểu nhấn mạnh: “Vấn đề không chỉ nằm ở việc lựa chọn con số cụ thể mà quan trọng hơn là cách thiết kế chính sách. Việc điều chỉnh không nên mang tính nhỏ lẻ mà cần có bước thay đổi đủ lớn và ổn định trong trung hạn, thể hiện rõ tính hỗ trợ và nhân văn của chính sách. Hộ kinh doanh là lực lượng tạo ra nhiều việc làm, góp phần ổn định xã hội và là nền tảng của khu vực kinh tế tư nhân. Vì vậy, chính sách thuế cần nhìn nhận đúng vai trò này không chỉ dưới góc độ quản lý thu mà còn là công cụ hỗ trợ phát triển”.

ĐBQH Phan Thị Thùy Linh, Ủy viên hoạt động chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội phát biểu

Đối với việc giao Chính phủ quy định ngưỡng doanh thu, đại biểu đồng tình với chủ trương tăng tính linh hoạt trong điều hành chính sách thuế, song cho rằng nội dung này cần được thiết kế với khuôn khổ, tiêu chí và cơ chế kiểm soát rõ ràng ngay trong luật.

Theo đó, luật cần quy định một khoảng ngưỡng doanh thu nhất định đối với hộ, cá nhân kinh doanh để làm cơ sở; trong phạm vi đó, Chính phủ được quyền xác định mức cụ thể theo từng thời kỳ nhưng không vượt ra ngoài khung do Quốc hội quyết định. Việc điều chỉnh cần dựa trên các tiêu chí định lượng rõ ràng như chỉ số giá tiêu dùng, mức lạm phát, tốc độ tăng trưởng kinh tế và thu nhập bình quân đầu người, vừa bảo đảm hỗ trợ các hộ kinh doanh nhỏ, yếu thế, vừa không làm giảm thu ngân sách đột ngột, gây mất cân đối.

Bên cạnh đó, đại biểu đề xuất cần thiết lập cơ chế giám sát phù hợp nhằm bảo đảm vai trò của Quốc hội trong chính sách tài khóa, như yêu cầu Chính phủ báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội trước khi điều chỉnh trong khung; đồng thời báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất về việc điều chỉnh và các tác động liên quan. “Cách thiết kế này sẽ giúp đạt được sự cân bằng giữa tính linh hoạt trong điều hành và yêu cầu về minh bạch, ổn định”, đại biểu nhấn mạnh.

Đối với nội dung thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe điện, đại biểu Phan Thị Thùy Linh cơ bản nhất trí với đề xuất gia hạn thời gian áp dụng mức thuế suất ưu đãi đối với ô tô điện chạy bằng pin, đồng thời đề nghị cần làm rõ đây không phải là miễn thuế mà là kéo dài thời gian áp dụng mức thuế ưu đãi thấp nhằm khuyến khích chuyển đổi xanh.

Trong quá trình hoàn thiện chính sách, đại biểu đề nghị cần nhấn mạnh mục tiêu giảm phát thải, bảo vệ môi trường và thúc đẩy phát triển công nghiệp xanh; đồng thời đánh giá kỹ tác động cạnh tranh của chính sách, tránh trường hợp tạo lợi thế cho xe nhập khẩu trong khi mục tiêu phát triển ngành công nghiệp trong nước chưa đạt được.

Các ý kiến tại tổ thống nhất cho rằng, việc hoàn thiện dự thảo luật theo hướng thiết lập “khung” rõ ràng, tiêu chí minh bạch và cơ chế kiểm soát hiệu quả sẽ góp phần nâng cao chất lượng chính sách thuế, vừa bảo đảm linh hoạt trong điều hành, vừa tạo môi trường ổn định, thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn tới.