Bài nghiên cứu từ kết quả giám sát của Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh Thanh Hóa

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG KHÁM, CHỮA BỆNH TRONG HỆ THỐNG Y TẾ CÔNG LẬP:

THỰC TIỄN TỪ TỈNH THANH HÓA VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA

Bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân luôn được Đảng và Nhà nước xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của phát triển bền vững. Trong bối cảnh Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023 có hiệu lực thi hành, cùng với yêu cầu đổi mới quản trị nhà nước và nâng cao chất lượng dịch vụ công, nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh đã trở thành một nội dung trọng tâm của quản lý nhà nước trong lĩnh vực y tế.

Cán bộ Trạm Y tế Vạn Xuân tư vấn cho bà mẹ nuôi con nhỏ (ảnh: Hà Phương – Báo và PTTH Thanh Hóa)

Bên cạnh vai trò của cơ quan quản lý nhà nước, hoạt động giám sát của HĐND ngày càng khẳng định vị trí quan trọng trong việc bảo đảm các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước được triển khai thống nhất, hiệu quả. Thông qua giám sát, nhiều vấn đề thực tiễn được ghi nhận khách quan, toàn diện; đồng thời tạo cơ sở để hoàn thiện cơ chế, chính sách, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người bệnh.

Từ thực tiễn giám sát chuyên đề của Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh Thanh Hóa về công tác quản lý nhà nước đối với chất lượng khám, chữa bệnh trong hệ thống y tế công lập giai đoạn 2023-2025, có thể rút ra nhiều kinh nghiệm có giá trị đối với việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và phát triển hệ thống y tế công lập trong giai đoạn mới.

Thực tiễn phát triển hệ thống y tế công lập tỉnh Thanh Hóa qua kết quả giám sát

Hệ thống y tế tiếp tục được củng cố theo hướng đồng bộ

Giai đoạn 2023-2025, công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân trên địa bàn tỉnh tiếp tục nhận được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Tỉnh ủy, HĐND tỉnh và UBND tỉnh. Hệ thống y tế công lập từng bước được củng cố, sắp xếp, kiện toàn theo hướng tinh gọn, hiệu lực và hiệu quả.

Toàn tỉnh hiện có 38 bệnh viện công lập, 03 trung tâm tuyến tỉnh, 26 trung tâm y tế và mạng lưới trạm y tế xã rộng khắp. Quy mô mạng lưới này tạo nền tảng quan trọng để bảo đảm khả năng tiếp cận dịch vụ y tế của người dân ở khu vực đô thị, đồng bằng, ven biển và miền núi.

Cùng với việc duy trì và củng cố mạng lưới, nhiều cơ sở y tế đã được đầu tư cải tạo, nâng cấp về hạ tầng, bổ sung trang thiết bị và tăng cường năng lực chuyên môn. Đây là điều kiện quan trọng để nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh, giảm áp lực chuyển tuyến và từng bước hiện thực hóa mục tiêu người dân được tiếp cận các dịch vụ kỹ thuật cao ngay tại địa phương.

Chất lượng chuyên môn ngày càng được nâng cao

Một trong những kết quả nổi bật được ghi nhận qua hoạt động giám sát là năng lực chuyên môn của hệ thống y tế công lập có bước phát triển rõ nét. Giai đoạn 2023-2025 đã có khoảng 1.300 kỹ thuật lâm sàng và cận lâm sàng được phê duyệt triển khai tại các cơ sở y tế; trong đó có nhiều kỹ thuật cao, kỹ thuật chuyên sâu.

Các bệnh viện tuyến tỉnh đã làm chủ nhiều kỹ thuật trước đây chủ yếu được thực hiện tại các bệnh viện tuyến trung ương, như ghép thận, phẫu thuật cắt gan, tim mạch can thiệp, xạ trị, PET/CT, chẩn đoán hình ảnh hiện đại và xét nghiệm sinh học phân tử. Việc triển khai các kỹ thuật này không chỉ nâng cao hiệu quả điều trị mà còn góp phần giảm chi phí, giảm thời gian đi lại và tạo điều kiện để người dân được thụ hưởng dịch vụ y tế chất lượng cao tại địa phương.

Khối lượng khám và điều trị tăng liên tục, trong khi tỷ lệ chuyển tuyến có xu hướng giảm. Kết quả này cho thấy năng lực tiếp nhận, điều trị và giải quyết các ca bệnh tại chỗ của hệ thống y tế công lập tỉnh ngày càng được nâng lên.

Song song với phát triển kỹ thuật, công tác quản lý chất lượng bệnh viện tiếp tục được chú trọng. Các cơ sở khám, chữa bệnh triển khai Bộ tiêu chí chất lượng bệnh viện; tăng cường kiểm soát nhiễm khuẩn, an toàn người bệnh, cải tiến quy trình và xây dựng văn hóa ứng xử. Nhiều đơn vị từng bước chuyển từ tư duy quản lý hành chính sang quản trị bệnh viện hiện đại dựa trên dữ liệu, quản lý rủi ro và cải tiến chất lượng liên tục.

Chuyển đổi số và đổi mới quản trị bệnh viện tạo động lực mới

Một trong những xu hướng nổi bật của hệ thống y tế hiện đại là chuyển từ mô hình quản lý truyền thống sang quản trị thông minh dựa trên nền tảng số. Chuyển đổi số trong y tế không chỉ là ứng dụng công nghệ thông tin, mà còn hướng tới tái cấu trúc quy trình quản lý, khám, chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe, lấy người bệnh làm trung tâm.

Kết quả giám sát cho thấy các bệnh viện công lập trực thuộc Sở Y tế đã triển khai phần mềm quản lý bệnh viện, hồ sơ bệnh án điện tử và kết nối dữ liệu với hệ thống giám định bảo hiểm y tế. Việc sử dụng căn cước công dân gắn chíp và VNeID trong khám, chữa bệnh ngày càng phổ biến, góp phần giảm thủ tục hành chính, nâng cao độ chính xác của dữ liệu và tạo thuận lợi cho người dân.

Một số bệnh viện đã tiến tới vận hành mô hình bệnh viện không sử dụng hồ sơ giấy. Việc hình thành dữ liệu khám, chữa bệnh tập trung và kết nối giữa ngành y tế với cơ quan bảo hiểm xã hội tạo điều kiện nâng cao hiệu quả quản lý quỹ, tăng tính minh bạch trong thanh toán và cung cấp dữ liệu phục vụ hoạch định chính sách.

Từ góc độ quản trị công, chuyển đổi số còn tạo nền tảng để các cơ sở khám, chữa bệnh chuyển từ điều hành dựa trên kinh nghiệm sang điều hành dựa trên dữ liệu. Đây là xu hướng tất yếu của quản trị bệnh viện hiện đại, giúp tối ưu hóa nguồn lực, nâng cao chất lượng chuyên môn và cải thiện trải nghiệm của người bệnh.

Giám sát góp phần hoàn thiện chính sách và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về y tế

Trong hệ thống chính trị nước ta, giám sát của HĐND không chỉ là một chức năng quan trọng mà còn là phương thức nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Đối với lĩnh vực y tế, hoạt động giám sát càng có ý nghĩa khi đây là lĩnh vực liên quan trực tiếp đến quyền được chăm sóc sức khỏe của Nhân dân và sử dụng nguồn lực công với quy mô lớn.

Thực tiễn tại Thanh Hóa cho thấy quá trình giám sát không dừng lại ở việc đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ của ngành y tế, mà còn hướng tới nhận diện những vấn đề đặt ra trong quá trình phát triển để kiến nghị hoàn thiện cơ chế, chính sách. Cách tiếp cận này tạo sự đồng hành giữa cơ quan dân cử với cơ quan quản lý nhà nước, góp phần nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.

Qua giám sát, nhiều nội dung quan trọng đã được phân tích trên cơ sở thực tiễn như phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đầu tư cơ sở vật chất, hiện đại hóa trang thiết bị, thúc đẩy chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả quản trị bệnh viện, tăng cường năng lực y tế cơ sở và hoàn thiện cơ chế quản lý quỹ bảo hiểm y tế. Những nội dung này không chỉ phục vụ việc đánh giá giai đoạn 2023-2025 mà còn là cơ sở khoa học để xây dựng chính sách phát triển ngành y tế trong thời gian tới.

Các kiến nghị sau giám sát đều hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống y tế công lập, tăng cường năng lực phục vụ người dân và hoàn thiện môi trường pháp lý cho hoạt động khám, chữa bệnh. Điều này phản ánh rõ vai trò của giám sát trong thúc đẩy quản trị nhà nước theo hướng kiến tạo phát triển, lấy hiệu quả phục vụ Nhân dân làm thước đo.

Một số định hướng nhằm tiếp tục nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh trong giai đoạn 2026-2030

Bước sang giai đoạn phát triển mới, ngành y tế đứng trước nhiều cơ hội nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về chất lượng dịch vụ, khả năng tiếp cận kỹ thuật hiện đại và hiệu quả quản trị. Trong bối cảnh đó, việc tiếp tục nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh cần được triển khai đồng bộ trên một số định hướng lớn.

Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách theo hướng đồng bộ với Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023 và các văn bản hướng dẫn thi hành; kịp thời tháo gỡ khó khăn phát sinh, tạo môi trường pháp lý ổn định cho các cơ sở khám, chữa bệnh phát triển.

Thứ hai, tiếp tục ưu tiên đầu tư phát triển hệ thống y tế công lập theo hướng hiện đại, đồng bộ giữa các tuyến; tập trung nguồn lực cho bệnh viện tuyến tỉnh, bệnh viện khu vực và y tế cơ sở nhằm nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao của người dân trên địa bàn toàn tỉnh.

Thứ ba, xây dựng đội ngũ nhân lực y tế có trình độ chuyên môn cao, đáp ứng yêu cầu phát triển kỹ thuật chuyên sâu và chuyển đổi số. Bên cạnh chính sách thu hút nhân lực chất lượng cao, cần chú trọng đào tạo, bồi dưỡng thường xuyên, phát triển đội ngũ chuyên gia đầu ngành và nâng cao năng lực quản trị cho cán bộ quản lý bệnh viện.

Thứ tư, đẩy mạnh chuyển đổi số theo hướng thực chất, lấy dữ liệu làm nền tảng cho quản trị bệnh viện, quản lý chất lượng và hoạch định chính sách. Chuyển đổi số cần gắn với đổi mới quy trình chuyên môn, cải cách thủ tục hành chính, mở rộng dịch vụ y tế số và nâng cao trải nghiệm người bệnh.

Thứ năm, tiếp tục phát huy hiệu quả hoạt động giám sát của HĐND các cấp theo hướng chuyên sâu, có trọng tâm, trọng điểm; tăng cường theo dõi việc thực hiện kiến nghị sau giám sát, bảo đảm các kiến nghị được chuyển hóa thành giải pháp cụ thể trong công tác quản lý nhà nước và tổ chức thực hiện tại các cơ sở y tế.

Từ thực tiễn giám sát công tác quản lý nhà nước về chất lượng khám, chữa bệnh trong hệ thống y tế công lập giai đoạn 2023–2025 có thể khẳng định rằng, những kết quả đạt được của ngành Y tế Thanh Hóa là kết quả của quá trình lãnh đạo, chỉ đạo thường xuyên của Tỉnh ủy, HĐND tỉnh, UBND tỉnh; sự phối hợp của các sở, ngành, địa phương; đặc biệt là tinh thần trách nhiệm, sự tận tụy và nỗ lực vượt khó của đội ngũ cán bộ, y, bác sĩ, nhân viên y tế trên toàn tỉnh. Trong điều kiện nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng tăng, mô hình bệnh tật thay đổi, yêu cầu về kỹ thuật chuyên sâu, quản trị hiện đại và chuyển đổi số ngày càng cao, hệ thống y tế công lập của tỉnh vẫn duy trì hoạt động ổn định, từng bước mở rộng quy mô, nâng cao năng lực chuyên môn và bảo đảm quyền tiếp cận dịch vụ y tế của Nhân dân. Việc triển khai nhiều kỹ thuật mới, kỹ thuật chuyên sâu; từng bước hiện đại hóa trang thiết bị; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, hồ sơ bệnh án điện tử, căn cước công dân và VNeID trong khám, chữa bệnh; đồng thời chú trọng kiểm soát nhiễm khuẩn, an toàn người bệnh và cải tiến quy trình phục vụ đã tạo nên những chuyển biến tích cực, góp phần giảm chuyển tuyến và củng cố niềm tin của người dân đối với hệ thống y tế địa phương. Kết quả giám sát cũng cho thấy, yêu cầu đặt ra trong giai đoạn tới không chỉ là tiếp tục đầu tư thêm nguồn lực mà quan trọng hơn là đổi mới phương thức quản trị, sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực, cơ sở vật chất và trang thiết bị hiện có; tăng cường liên thông giữa các tuyến chuyên môn; phát triển y tế cơ sở đủ năng lực thực hiện tốt nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu; đồng thời xây dựng cơ chế theo dõi, đánh giá chất lượng khám, chữa bệnh dựa trên các chỉ số cụ thể, minh bạch và có khả năng đo lường. Cùng với đó, cần tiếp tục quan tâm chính sách thu hút, đào tạo và giữ chân bác sĩ có trình độ chuyên môn cao; ưu tiên nhân lực cho các chuyên ngành khó thu hút, khu vực miền núi, vùng xa và tuyến y tế cơ sở; bố trí nguồn lực hợp lý cho bảo trì, sửa chữa, thay thế trang thiết bị; từng bước chuẩn hóa hạ tầng công nghệ thông tin và phát triển các nền tảng số dùng chung của ngành. Hoạt động giám sát của HĐND cần tiếp tục được thực hiện theo hướng đồng hành, kiến tạo và thúc đẩy phát triển, trong đó chú trọng theo dõi việc thực hiện kiến nghị sau giám sát, kịp thời tháo gỡ các khó khăn phát sinh và tạo cơ sở thực tiễn cho việc xây dựng, điều chỉnh chính sách. Với nền tảng đã được tạo dựng, cùng quyết tâm đổi mới của toàn ngành và sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền các cấp, hệ thống y tế công lập Thanh Hóa có điều kiện tiếp tục phát triển theo hướng hiện đại, công bằng, chất lượng, hiệu quả và bền vững; từng bước đáp ứng tốt hơn nhu cầu chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe Nhân dân, đóng góp thiết thực vào mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống trên địa bàn tỉnh.