Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào hoạt động quản lý, điều hành và tham mưu của các cơ quan nhà nước không còn là xu hướng tương lai mà đã trở thành yêu cầu thực tiễn cấp thiết. Đối với cơ quan dân cử, yêu cầu đó càng đặt ra rõ nét hơn khi khối lượng công việc ngày càng lớn, yêu cầu về chất lượng tham mưu, tốc độ xử lý thông tin và năng lực phản ứng chính sách ngày càng cao. Việc chủ động tiếp cận, làm chủ và ứng dụng hiệu quả công nghệ AI vì thế không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn mà còn là một bước chuyển quan trọng trong đổi mới phương thức hoạt động của cơ quan dân cử trong giai đoạn hiện nay.

Ngày 7/5, Thường trực HĐND tỉnh Thanh Hóa tổ chức hội nghị tập huấn sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) cho cán bộ, công chức thuộc cơ quan Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh. Dự hội nghị có các đồng chí: Lê Tiến Lam, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh; Nguyễn Quang Hải, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh; Lương Thị Hoa, Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh; lãnh đạo các Ban của HĐND tỉnh; đại biểu Quốc hội chuyên trách; lãnh đạo Văn phòng cùng đông đảo cán bộ, công chức cơ quan Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh.

Toàn cảnh Hội nghị

Việc tổ chức hội nghị tập huấn không chỉ nhằm trang bị thêm kiến thức, kỹ năng công nghệ cho đội ngũ cán bộ, công chức mà còn thể hiện quyết tâm chính trị của Thường trực HĐND tỉnh trong triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Đây đồng thời là bước đi cụ thể nhằm hiện thực hóa yêu cầu đổi mới phương thức hoạt động của cơ quan dân cử theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu quản trị trong thời kỳ số.

Thực tiễn cho thấy, cùng với tiến trình cải cách hành chính, xây dựng chính quyền số và phát triển xã hội số, khối lượng thông tin mà cơ quan dân cử phải tiếp nhận, xử lý ngày càng lớn và đa chiều. Hoạt động tham mưu phục vụ kỳ họp, giám sát, khảo sát, tiếp xúc cử tri, tổng hợp kiến nghị, xây dựng báo cáo, rà soát chính sách, theo dõi việc giải quyết đơn thư… đòi hỏi đội ngũ cán bộ, công chức không chỉ có bản lĩnh chính trị, trình độ chuyên môn mà còn phải có năng lực công nghệ, tư duy số và khả năng thích ứng nhanh với những phương thức làm việc mới.

Các đại biểu tham dự Hội nghị

Trong bối cảnh đó, trí tuệ nhân tạo đang mở ra nhiều cơ hội để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tham mưu, tổng hợp và xử lý công việc hành chính. AI có thể hỗ trợ tóm tắt, phân tích dữ liệu lớn, rà soát văn bản, xây dựng nội dung dự thảo, tổng hợp ý kiến cử tri, hỗ trợ tra cứu chính sách, quản lý tiến độ công việc, từ đó giúp giảm tải các thao tác thủ công, tiết kiệm thời gian và nâng cao hiệu suất làm việc. Tuy nhiên, AI cũng đặt ra nhiều yêu cầu mới về năng lực sử dụng, khả năng kiểm chứng thông tin, trách nhiệm công vụ cũng như bảo đảm an toàn dữ liệu và bí mật nhà nước.

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, nội dung chương trình tập huấn được xây dựng theo hướng vừa trang bị kiến thức nền tảng, vừa gắn chặt với các tình huống nghiệp vụ cụ thể trong hoạt động của Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh. Tại hội nghị, các đại biểu đã được lãnh đạo Viện Khoa học Công nghệ Sáng tạo Khởi nghiệp truyền đạt nhiều nội dung thiết thực như: tổng quan về AI trong hoạt động công vụ; tư duy sử dụng AI hiệu quả; kỹ thuật xây dựng câu lệnh (prompt) cơ bản; ứng dụng AI trong hỗ trợ soạn thảo văn bản hành chính; kỹ năng phân tích, xử lý và tóm tắt tài liệu; ứng dụng AI trong phục vụ kỳ họp, giám sát và điều phối công việc.

Một sản phẩm từ AI được công chức Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh tạo ra trong buổi tập huấn

Điểm đáng chú ý của chương trình tập huấn là không dừng ở việc giới thiệu công nghệ, mà tập trung hướng dẫn cán bộ, công chức cách tiếp cận AI như một công cụ hỗ trợ công vụ hiện đại. Các nội dung được thiết kế theo hướng thực hành, sát với yêu cầu nhiệm vụ hằng ngày của cơ quan dân cử. Cán bộ, công chức được trực tiếp trải nghiệm việc sử dụng AI để tổng hợp báo cáo, xây dựng đề cương, phân tích tài liệu, rà soát nội dung văn bản, chuẩn bị nội dung giám sát hoặc xử lý các tình huống phát sinh trong công việc chuyên môn.

Thông qua hoạt động thực hành, nhiều cán bộ, công chức nhận thức rõ hơn rằng AI không thay thế con người, càng không thay thế vai trò tham mưu, quyết định của cơ quan dân cử, mà là công cụ hỗ trợ giúp nâng cao chất lượng công việc nếu được sử dụng đúng cách. Giá trị cốt lõi của AI không nằm ở khả năng tạo ra văn bản nhanh chóng, mà ở việc giúp người sử dụng tăng năng lực phân tích, xử lý thông tin và tối ưu hóa quy trình công việc. Điều quan trọng là mỗi cán bộ phải biết cách đặt vấn đề, kiểm chứng dữ liệu và chịu trách nhiệm đối với sản phẩm cuối cùng.

Chính vì vậy, cùng với việc hướng dẫn kỹ năng ứng dụng AI, hội nghị cũng đặc biệt nhấn mạnh các yêu cầu về đạo đức công vụ, trách nhiệm pháp lý và nguyên tắc bảo mật trong môi trường số. Các đại biểu được lưu ý phải tuyệt đối tuân thủ quy định về bảo vệ bí mật nhà nước, bảo mật dữ liệu nội bộ và an toàn thông tin mạng trong quá trình sử dụng AI; không nhập dữ liệu mật, dữ liệu nhạy cảm lên các nền tảng công nghệ không bảo đảm an toàn; đồng thời phải luôn thực hiện việc kiểm chứng, đối chiếu thông tin do AI cung cấp trước khi sử dụng trong công việc chuyên môn.

Đây là yêu cầu đặc biệt quan trọng trong bối cảnh hiện nay, khi AI ngày càng phát triển mạnh mẽ nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro về sai lệch dữ liệu, lộ lọt thông tin hoặc phụ thuộc công nghệ. Đối với cơ quan dân cử – nơi thường xuyên xử lý các thông tin liên quan đến chính sách, pháp luật, công tác cán bộ, giám sát và kiến nghị của cử tri – việc sử dụng AI phải luôn đặt dưới yêu cầu cao nhất về trách nhiệm, tính chính xác và an toàn thông tin.

Có thể khẳng định, việc tổ chức tập huấn AI cho cán bộ, công chức cơ quan Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh là hoạt động có ý nghĩa thiết thực, thể hiện tinh thần chủ động đổi mới, thích ứng nhanh với yêu cầu của thời đại số. Đây không đơn thuần là một lớp bồi dưỡng kỹ năng công nghệ, mà còn là bước chuyển về tư duy làm việc, phương thức điều hành và cách tiếp cận công vụ trong bối cảnh mới.

Các đại biểu tham dự Hội nghị

Trong xu thế chuyển đổi số toàn diện hiện nay, năng lực số sẽ dần trở thành yêu cầu bắt buộc đối với đội ngũ cán bộ, công chức. Đối với cơ quan dân cử, chuyển đổi số không chỉ là ứng dụng phần mềm hay số hóa tài liệu, mà là quá trình đổi mới toàn diện từ tư duy, quy trình đến phương thức phối hợp và ra quyết định trên cơ sở dữ liệu số. AI, nếu được khai thác đúng hướng, sẽ góp phần nâng cao chất lượng hoạt động giám sát, chất vấn, tổng hợp thông tin và phục vụ cử tri; đồng thời giúp cơ quan dân cử hoạt động ngày càng khoa học, minh bạch và hiệu quả hơn.

Với quyết tâm đổi mới mạnh mẽ của Thường trực HĐND tỉnh cùng tinh thần chủ động học tập, thích ứng của đội ngũ cán bộ, công chức, việc ứng dụng AI trong hoạt động của Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh Thanh Hóa được kỳ vọng sẽ tạo ra bước chuyển tích cực trong nâng cao chất lượng tham mưu, phục vụ hoạt động của cơ quan dân cử, góp phần xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, phục vụ Nhân dân ngày càng tốt hơn.