Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh là hành trình bền bỉ, được vun đắp từ nhận thức, tôi luyện qua hành động và kiểm chứng bằng thực tiễn. Trong giai đoạn phát triển mới, Chỉ thị số 07-CT/TW ngày 13/7/2026 của Bộ Chính trị đặt ra yêu cầu chuyển mạnh từ “học tập và làm theo” sang “học tập và thực hành” tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh. Đối với Đảng bộ HĐND tỉnh Thanh Hóa, đây không chỉ là sự đổi mới trong nhận thức mà còn là yêu cầu chuyển hóa những giá trị học tập Bác thành năng lực hành động, chất lượng công vụ và hiệu quả phục vụ Nhân dân. Từ những việc làm cụ thể, thường xuyên, bền bỉ đến sự thay đổi trong phương thức hoạt động của cơ quan dân cử là một quá trình tích lũy về lượng để hướng tới bước chuyển biến sâu sắc về chất.

Ban Thường vụ Đảng ủy HĐND tỉnh Thanh Hóa nhận Quyết định thành lập Đảng bộ HĐND tỉnh trực thuộc Tỉnh ủy Thanh Hóa

Từ “làm theo” đến “thực hành” – bước phát triển mới trong nhận thức và hành động

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đề cao sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn, giữa lời nói và việc làm. Người không chỉ nêu tấm gương sáng về đạo đức cách mạng mà còn để lại những bài học sâu sắc về phương pháp tư duy, phong cách lãnh đạo, lề lối làm việc khoa học, dân chủ, sâu sát thực tiễn và hết lòng phụng sự Nhân dân. Học tập Bác, vì thế, không chỉ là tiếp thu những chuẩn mực đạo đức cao đẹp mà còn là học phương pháp nhận thức và giải quyết công việc; không chỉ biết điều gì là đúng mà phải biến điều đúng thành hành động có ích.

Việc Bộ Chính trị ban hành Chỉ thị số 07-CT/TW, nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ “học tập và làm theo” sang “học tập và thực hành”, mang ý nghĩa kế thừa và phát triển. Nếu “làm theo” nhấn mạnh việc noi gương, vận dụng những phẩm chất và hành vi tốt đẹp thì “thực hành” đòi hỏi sự chủ động, tự giác, sáng tạo và thường xuyên đưa tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách của Bác vào từng nhiệm vụ cụ thể. Sự chuyển đổi ấy không đơn thuần là thay đổi cách diễn đạt. Đó là bước phát triển về chất trong yêu cầu học tập Bác: từ nhận thức đúng đến hành động đúng; từ cam kết tu dưỡng đến kết quả thực hiện; từ việc làm mang tính cá nhân đến sự hình thành nền nếp, văn hóa của cả tổ chức. Nhìn từ quy luật chuyển hóa những thay đổi về lượng thành những thay đổi về chất của phép biện chứng duy vật, quá trình này có ý nghĩa đặc biệt sâu sắc. Mỗi lần tự giác nghiên cứu, mỗi việc làm trách nhiệm, mỗi đổi mới trong phương pháp công tác, mỗi lần khắc phục hạn chế của bản thân là một sự tích lũy về lượng. Khi những thay đổi ấy được duy trì thường xuyên, có định hướng và được đặt trong môi trường tổ chức phù hợp, chúng có thể tạo ra sự chuyển biến về chất: nhận thức trở thành bản lĩnh, trách nhiệm trở thành thói quen, đổi mới trở thành phương pháp và tinh thần phục vụ Nhân dân trở thành văn hóa công vụ.

Đồng chí Nguyễn Hồng Phong – Uỷ viên dự khuyết BCH Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy,

Chủ tịch HĐND tỉnh, Bí thư Đảng bộ HĐND tỉnh khảo sát các mô hình sản phẩm OCOP

Tuy nhiên, không phải mọi sự gia tăng về số lượng đều tự động dẫn đến thay đổi về chất. Một cơ quan có thể tổ chức nhiều hội nghị, ban hành nhiều văn bản, thực hiện nhiều cuộc giám sát nhưng hiệu quả thực chất chưa chắc tương xứng nếu phương pháp tổ chức và cách đánh giá kết quả không thay đổi. Bởi vậy, điều quan trọng không chỉ là tích lũy thêm những việc đã làm, mà còn phải nhận diện đúng giới hạn của phương thức cũ, chủ động đổi mới để tạo ra giá trị mới. Đối với cơ quan dân cử, đó chính là yêu cầu chuyển từ hoàn thành công việc theo quy trình sang nâng cao chất lượng quyết định, hiệu lực giám sát và hiệu quả giải quyết những vấn đề cử tri, Nhân dân quan tâm.

Các Đảng viên của Đảng bộ HĐND tỉnh tham gia Hội nghị trực tuyến toàn quốc học tập các Nghị quyết của Trung ương

Từ những thành quả tích lũy đến yêu cầu tạo bước chuyển biến về chất

Thực tiễn hoạt động của HĐND các cấp tỉnh Thanh Hóa trong những năm qua cho thấy quá trình đổi mới đã có những nền tảng quan trọng. Theo số liệu tổng kết, nhiệm kỳ 2021–2026, HĐND tỉnh đã tổ chức 39 kỳ họp; các Ban của HĐND tỉnh thẩm tra 749 tờ trình, dự thảo nghị quyết. HĐND các cấp trong tỉnh đưa ra 34.075 kiến nghị sau giám sát, trong đó 96,9% đã được giải quyết. Đằng sau những con số ấy là khối lượng công việc lớn, sự nỗ lực của đội ngũ đại biểu, cán bộ tham mưu và quá trình tích lũy kinh nghiệm trong thực hiện chức năng quyết định, giám sát, đại diện cho ý chí, nguyện vọng của Nhân dân.

Tuy nhiên, cùng với việc ghi nhận những kết quả đạt được, cần thẳng thắn nhìn nhận những hạn chế đang đặt ra. Nghị quyết số 09-NQ/TU ngày 22/10/2026 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với việc đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của HĐND các cấp tỉnh Thanh Hóa, nhiệm kỳ 2026–2031 đã chỉ rõ: chất lượng, hiệu quả hoạt động của HĐND các cấp chưa đồng đều; việc đánh giá tác động trước khi ban hành và theo dõi hiệu quả chính sách sau ban hành chưa được quan tâm đúng mức; một số hoạt động giám sát, chất vấn còn hình thức; việc thực hiện kết luận, kiến nghị sau giám sát còn chậm; công tác dân nguyện và chuyển đổi số còn những hạn chế cần khắc phục. Bên cạnh đó, theo báo cáo, tỷ lệ đơn thư do Thường trực HĐND tỉnh chuyển được báo cáo kết quả giải quyết đạt 75,59% trong nhiệm kỳ 2021–2026 và 66,04% trong sáu tháng đầu năm 2026. Đến tháng 8/2026, mới có 34 trong tổng số 166 HĐND xã, phường tổ chức kỳ họp không giấy. Những con số này không chỉ phản ánh yêu cầu tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác mà còn gợi mở một vấn đề có tính phương pháp luận: đổi mới hoạt động của cơ quan dân cử không thể chỉ dừng ở việc tăng số lượng nhiệm vụ được thực hiện, mà phải hướng tới thay đổi căn bản chất lượng và hiệu quả thực hiện nhiệm vụ. Một nghị quyết được ban hành đúng trình tự là điều kiện cần, nhưng chất lượng cuối cùng còn phụ thuộc vào tính khả thi và hiệu quả chính sách sau khi đi vào cuộc sống. Một cuộc giám sát được tổ chức nghiêm túc là cần thiết, nhưng giá trị thực chất phải được kiểm chứng bằng mức độ khắc phục những tồn tại đã được chỉ ra. Một kiến nghị cử tri được chuyển đúng thẩm quyền là bước đầu của trách nhiệm, không phải điểm kết thúc của quá trình theo dõi.

Chính ở đây, tư tưởng học tập và thực hành theo Bác gặp gỡ với yêu cầu đổi mới hoạt động của HĐND: phải lấy thực tiễn làm điểm xuất phát, lấy kết quả làm thước đo và lấy lợi ích chính đáng của Nhân dân làm mục tiêu hướng tới. Nếu Chỉ thị số 07-CT/TW đặt ra yêu cầu đổi mới từ bên trong mỗi cán bộ, đảng viên thì Nghị quyết số 09-NQ/TU xác lập yêu cầu đổi mới về chất lượng hoạt động của cả hệ thống HĐND. Hai định hướng ấy có mối quan hệ chặt chẽ, bổ sung cho nhau: đổi mới con người là nền tảng của đổi mới tổ chức; đổi mới tổ chức tạo môi trường để trách nhiệm và năng lực của mỗi cá nhân được phát huy.

Đảng bộ tổ chức hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm 2026

Thực hành theo Bác trong từng chức năng của cơ quan dân cử

Đối với Đảng bộ HĐND tỉnh Thanh Hóa, tinh thần học tập và thực hành theo Bác được cụ thể hóa thông qua Kế hoạch số 84-KH/ĐU và Kế hoạch số 85-KH/ĐU ngày 09/10/2026, gắn việc tu dưỡng, rèn luyện với chức trách, nhiệm vụ và kết quả công tác. Giá trị của việc thực hành không nằm ở những khẩu hiệu chung mà được thể hiện trước hết trong ba lĩnh vực cốt lõi: quyết định, giám sát và dân nguyện. Trong hoạt động quyết định, thực hành theo Bác là tôn trọng thực tiễn, phát huy dân chủ và đề cao trách nhiệm đối với mỗi chính sách được ban hành. Một chính sách đúng phải bắt nguồn từ nhu cầu thực tế, được nghiên cứu đầy đủ về cơ sở pháp lý, nguồn lực thực hiện và tác động đối với người dân, doanh nghiệp. Nghị quyết số 09-NQ/TU đặt mục tiêu đến năm 2031, phấn đấu từ 80% trở lên dự thảo nghị quyết về cơ chế, chính sách của HĐND tỉnh được khảo sát thực tiễn, tham vấn chuyên gia hoặc lấy ý kiến trực tiếp đối tượng chịu tác động. Đằng sau chỉ tiêu ấy là yêu cầu thay đổi phương pháp xây dựng chính sách: không chỉ nghiên cứu hồ sơ mà phải đi vào thực tiễn; không chỉ xem xét sự cần thiết mà phải đánh giá tính khả thi; không chỉ quan tâm việc ban hành mà phải theo dõi hiệu quả sau ban hành. Mỗi cuộc khảo sát cần phải có chiều sâu hơn, mỗi ý kiến phản biện được tiếp thu, mỗi tác động được phân tích đầy đủ hơn đều là những bước tích lũy cần thiết để nâng cao chất lượng quyết nghị. Bên cạnh đó, trong hoạt động giám sát, thực hành theo Bác là sâu sát, khách quan, thẳng thắn và theo đuổi công việc đến cùng. Giám sát không chỉ để phát hiện hạn chế, bất cập mà quan trọng hơn là thúc đẩy việc khắc phục, tháo gỡ khó khăn, bảo đảm kỷ luật, kỷ cương và nâng cao trách nhiệm giải trình. Nghị quyết số 09-NQ/TU xác định đến năm 2031, phấn đấu 100% kết luận, kiến nghị sau giám sát, chất vấn, giải trình được theo dõi, đôn đốc đến khi có kết quả; từ 85% trở lên nội dung đến hạn được thực hiện đạt kết quả. Đây là sự thay đổi quan trọng trong tư duy giám sát: từ chú trọng hoạt động sang chú trọng hiệu quả; từ ban hành kiến nghị sang theo dõi việc thực hiện; từ phát hiện vấn đề sang góp phần giải quyết vấn đề.

Cán bộ, Đảng viên Văn phòng tham gia phục vụ tiếp công dân

Song song với đó, trong công tác dân nguyện, thực hành theo Bác là gần dân, trọng dân, lắng nghe dân và có trách nhiệm với những vấn đề Nhân dân gửi gắm. Công tác tiếp xúc cử tri, tiếp công dân, tiếp nhận và xử lý đơn thư là nơi thể hiện trực tiếp nhất mối quan hệ giữa cơ quan dân cử với Nhân dân. Một kiến nghị được trả lời chưa đồng nghĩa với một vấn đề đã được giải quyết. Một đơn thư được chuyển đúng cơ quan chưa có nghĩa là trách nhiệm theo dõi đã hoàn thành.Vì vậy, yêu cầu chuyển từ theo dõi quy trình sang theo dõi kết quả cuối cùng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Nghị quyết số 09-NQ/TU đặt mục tiêu đến năm 2031, phấn đấu từ 70% trở lên kiến nghị cử tri đủ điều kiện, thuộc thẩm quyền được giải quyết dứt điểm; trên 90% đơn thư do Thường trực HĐND chuyển đã đến hạn được giải quyết dứt điểm, không để kéo dài, chuyển đơn nhiều lần. Những mục tiêu đó cho thấy thước đo chất lượng công tác dân nguyện đang được xác định rõ hơn: không chỉ xem cơ quan đã tiếp nhận, xử lý bao nhiêu việc mà phải xem những vấn đề chính đáng của người dân được giải quyết đến đâu. Đối với cán bộ làm công tác tổng hợp, thông tin, dân nguyện, sự chuyển biến có thể bắt đầu từ những việc rất cụ thể: tổng hợp đúng và đầy đủ ý kiến cử tri; phân loại chính xác thẩm quyền; theo dõi chặt chẽ thời hạn; chủ động phát hiện những kiến nghị tồn đọng, kéo dài; tham mưu kịp thời các biện pháp đôn đốc, giám sát. Những công việc tưởng chừng nhỏ bé ấy, nếu được thực hiện thường xuyên và có trách nhiệm, sẽ góp phần hình thành một phương thức làm việc chủ động, khoa học, hướng đến kết quả cuối cùng.

Phiên họp thường kỳ của Thường trực HĐND tỉnh

Từ đổi mới phương pháp làm việc đến hình thành văn hóa công vụ

Một trong những điểm nổi bật của Nghị quyết số 09-NQ/TU là yêu cầu chuyển mạnh hoạt động HĐND sang phương thức điều hành dựa trên dữ liệu, ứng dụng công nghệ số, hình thành Hệ thống “HĐND số Thanh Hóa” thống nhất từ tỉnh đến xã. Đây là hướng đổi mới có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh mô hình chính quyền địa phương hai cấp đặt ra yêu cầu cao hơn về năng lực quản trị, phân cấp, phân quyền và kiểm soát quyền lực. Theo Nghị quyết, năm 2027 sẽ vận hành Hệ thống “HĐND số Thanh Hóa” tại HĐND tỉnh; năm 2028 triển khai công cụ dùng chung đến 100% HĐND cấp xã; năm 2029 kết nối, khai thác dữ liệu dùng chung theo phân quyền. Tuy nhiên, bản chất của chuyển đổi số không chỉ là giảm giấy tờ hay bổ sung phần mềm. Điều quan trọng hơn là thay đổi phương pháp tổ chức công việc, nâng cao năng lực phân tích, tăng tính minh bạch và khả năng kiểm soát tiến độ, kết quả. Một hệ thống theo dõi kiến nghị cử tri chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi giúp xác định được kiến nghị nào chậm giải quyết, cơ quan nào chịu trách nhiệm và nội dung nào cần tiếp tục giám sát. Một kỳ họp không giấy chỉ thực sự là bước tiến khi tạo điều kiện để đại biểu nghiên cứu tài liệu thuận lợi hơn, thảo luận sâu hơn và quyết định có căn cứ hơn. Một công cụ ứng dụng trí tuệ nhân tạo chỉ có ý nghĩa khi hỗ trợ cán bộ nâng cao chất lượng tham mưu, tiết kiệm thời gian xử lý, nhưng không thay thế trách nhiệm kiểm chứng thông tin và quyết định của con người. Như vậy, chuyển đổi số chính là quá trình tích lũy những cải tiến về công cụ, quy trình, dữ liệu để tạo điều kiện cho bước chuyển biến về chất trong phương thức hoạt động. Song, dù công nghệ phát triển đến đâu, con người vẫn là nhân tố quyết định.

Văn phòng hướng dẫn ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số cho HĐND các xã, phường trong xây dựng đề án vị trí việc làm

Mặt khác, sự chuyển biến về chất không tự nhiên hình thành từ những mục tiêu được xác lập trên văn bản. Nó đòi hỏi một quá trình thực hiện nghiêm túc, bền bỉ, có kiểm tra, đánh giá và điều chỉnh. Đối với đội ngũ cán bộ, đảng viên tại cơ quan HĐND tỉnh, thực hành theo Bác trước hết phải thể hiện ở tinh thần trách nhiệm, tính chủ động, ý thức kỷ luật, sự tận tụy và phương pháp làm việc khoa học. Một cán bộ trách nhiệm không chỉ hoàn thành phần việc được giao mà còn chủ động nghiên cứu, phát hiện vấn đề và đề xuất giải pháp. Một người đứng đầu thực hành theo Bác không chỉ yêu cầu cấp dưới đổi mới mà trước hết phải gương mẫu đổi mới tư duy lãnh đạo, điều hành, dám nhận trách nhiệm và biết phát huy trí tuệ tập thể. Một chi bộ thực hành theo Bác không chỉ tổ chức đầy đủ sinh hoạt chuyên đề mà còn phải lựa chọn những hạn chế trong thực hiện nhiệm vụ để tập trung lãnh đạo khắc phục. Mỗi báo cáo được chuẩn bị công phu, mỗi văn bản tham mưu có chất lượng, mỗi nhiệm vụ được hoàn thành đúng tiến độ, mỗi kiến nghị cử tri được theo dõi đến cùng đều là những biểu hiện cụ thể của việc thực hành theo Bác. Sự tích lũy ấy có thể diễn ra âm thầm trong từng ngày làm việc. Nhưng khi trách nhiệm trở thành thói quen, sự chủ động trở thành nền nếp, tinh thần phối hợp trở thành văn hóa và chất lượng sản phẩm trở thành tiêu chí đánh giá thường xuyên, sẽ hình thành sự chuyển biến bền vững trong hoạt động của tổ chức. Đó chính là bước phát triển từ sự thay đổi của mỗi cá nhân đến sự đổi mới của cả tập thể, là hành trình tích lũy về lượng để tạo nên bước phát triển về chất. Để sự tích lũy hôm nay tạo nên bước chuyển biến bền vững ngày mai.

Hội nghị giao ban, thẩm tra tài liệu chuẩn bị cho kỳ họp HĐND tỉnh lần thứ 7

Từ góc độ lý luận và thực tiễn có thể thấy, chuyển từ “học tập và làm theo” sang “học tập và thực hành” theo Bác tại Đảng bộ HĐND tỉnh Thanh Hóa không chỉ là yêu cầu về tu dưỡng, rèn luyện đạo đức mà còn là động lực đổi mới phương thức hoạt động của cơ quan dân cử. Chỉ thị số 07-CT/TW đặt ra yêu cầu đổi mới trong nhận thức và hành động của cán bộ, đảng viên. Hai kế hoạch số 84-KH/ĐU và 85-KH/ĐU của Đảng ủy HĐND tỉnh cụ thể hóa yêu cầu ấy thành nhiệm vụ thường xuyên. Nghị quyết số 09-NQ/TU xác lập những mục tiêu, chỉ tiêu và giải pháp nhằm tạo chuyển biến rõ nét về chất lượng hoạt động của HĐND các cấp. Sự thống nhất giữa các định hướng ấy mở ra cơ sở quan trọng để kết nối việc học tập, thực hành theo Bác với nhiệm vụ chính trị của cơ quan dân cử.

Học tập Bác là hành trình không có điểm kết thúc. Thực hành theo Bác càng không thể là nhiệm vụ mang tính thời điểm, mà phải trở thành nhu cầu tự giác, động lực tự thân và chuẩn mực hành động của mỗi cán bộ, đảng viên. Đó cũng chính là ý nghĩa thiết thực của hành trình từ “làm theo” đến “thực hành” trong học tập Bác tại cơ quan Hội đồng nhân dân tỉnh Thanh Hóa: không chỉ học để làm tốt hơn công việc của mỗi người, mà còn góp phần xây dựng cơ quan dân cử ngày càng dân chủ, thực chất, chuyên nghiệp, hiện đại, thực sự đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của Nhân dân.