Tiếp tục Chương trình kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, ngày 05/11 tại tổ 3 (gồm Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa, Tây Ninh) các đại biểu Quốc hội đã thảo luận về các Dự án Luật: Luật thi hành án dân sự (sửa đổi); Luật giám định tư pháp (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật phòng, chống tham nhũng; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật sở hữu trí tuệ; Luật quản lý thuế (sửa đổi); Luật thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi); luật tiết kiệm, chống lãng phí.

Toàn cảnh thảo luận tại Tổ 3

Thảo luận tại tổ, đại biểu Lê Thanh Hoàn tán thành với việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tham nhũng. Theo đại biểu, việc xây dựng dự án luật nhằm kịp thời thể chế hóa chủ trương, chính sách của Đảng về phòng, chống tham nhũng; bảo đảm phù hợp với chủ trương sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, xây dựng chính quyền địa phương 2 cấp, trong đó có việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ của ngành thanh tra; đồng thời, khắc phục hạn chế, bất cập trong các quy định của pháp luật về phòng, chống tham nhũng, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

ĐBQH Lê Thanh Hoàn (Đoàn Thanh Hóa) phát biểu tại phiên thảo luận

Góp ý vào dự thảo luật, đại biểu nhận định, ngoài những vấn đề được dự kiến sửa đổi, bổ sung trong dự án Luật, vẫn còn một số hạn chế, bất cập của Luật Phòng, chống tham nhũng hiện hành chưa đề xuất được giải pháp khắc phục và một số chủ trương của Đảng về phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực chưa được thể chế hóa đầy đủ trong lần sửa đổi này.

Đó là: việc thu hồi tài sản bị thất thoát, chiếm đoạt trong các vụ án hình sự về tham nhũng, kinh tế. Trong đó, có việc thu hồi tài sản bị thất thoát, chiếm đoạt không qua thủ tục kết tội; việc xử lý tài sản kê khai không trung thực, tài sản tăng thêm không giải trình được nguồn gốc; việc thực hiện trách nhiệm giải trình…

Các ĐBQH tỉnh Thanh Hóa tham dự phiên thảo luận

ĐBQH Lê Thanh Hoàn cho rằng, việc thu hồi tài sản bị thất thoát, chiếm đoạt qua các vụ án hình sự về tham nhũng, trong đó có việc thu hồi tài sản không qua thủ tục kết tội là vấn đề đã được Quốc hội thảo luận khi ban hành Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018 mà đến nay dự thảo luật sửa đổi cũng chưa có hướng xử lý.

Đại biểu nêu thực tế, giai đoạn vừa qua, khi xét xử các đối tượng có hành vi tham nhũng, tham ô thì xảy ra tình trạng các đối tượng này sở hữu khối lượng tài sản rất lớn lên tới hàng ngàn tỷ đồng và không thể chứng minh được nguồn gốc. Tuy nhiên, cơ quan điều tra cũng chỉ chứng minh được nguồn gốc tài sản tham ô, tham nhũng ở mức độ nhất định. Đơn cử, khoảng 200 - 300 tỷ đồng thì phần tài sản còn lại đó không thể xử lý được, mặc dù biết rõ ràng đấy là tài sản được hình thành từ tài sản bất hợp pháp.

Theo đó, đại biểu đề nghị ban soạn thảo cần nghiên cứu bổ sung quy định về giải pháp xử lý tài sản mà người bị kết tội tham nhũng, tham ô không thể chứng minh được nguồn gốc hợp pháp. Bởi, hiện tại chưa có cơ chế nào nếu không chứng minh được tài sản đó là bất hợp pháp dù người có tài sản không giải trình được nguồn gốc tài sản. Nên nghiên cứu để có thể thu hợp lý, ít nhất cũng như “thu thuế” và cần thay đổi quan điểm là thu thuế không có nghĩa là hợp pháp hóa tài sản cho phần tài sản chưa rõ nguồn gốc đó.

Cũng theo đại biểu Lê Thanh Hoàn, một trong những nội dung quan trọng dự thảo luật cần sửa đổi, bổ sung lần này chưa có đó là sự kết nối liên thông về dữ liệu. Từ khi xây dựng Luật Đất đai đến nay cũng chưa xây dựng được cơ sở dữ liệu về đất đai một cách hoàn chỉnh từ Trung ương đến địa phương.

“Từ trước đến nay dữ liệu đất đai chúng ta toàn tìm từ dưới lên mà không tìm được từ trên xuống. Bây giờ chúng ta phải có phương án làm sao để tìm từ trên xuống, gõ tên, gõ căn cước công dân là phải ra toàn bộ thông tin dữ liệu về đất đai. Nhiều người cho rằng như vậy sẽ lộ bí mật cá nhân, nhưng đối với những trường hợp đã chịu sự kiểm soát về mặt phòng chống tham nhũng thì phải chấp nhận việc kiểm tra, kiểm soát” - đại biểu Hoàn nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, đại biểu cũng nêu thêm thực tế, hiện nay, việc mua bán bất động sản ở nước ta quá dễ dàng, cứ có tiền là mua mà không cần chứng minh nguồn gốc số tiền từ đâu mà có. Điều này dẫn đến việc tham ô, tham nhũng trở nên dễ dàng. Theo đó, đại biểu Lê Thanh Hoàn đề nghị cần có cơ chế kết nối, liên thông dữ liệu về đất đai, tài khoản ngân hàng để tăng cường kiểm soát tài sản, thu nhập của cán bộ, công chức. Cấp quyền truy cập vào cơ sở dữ liệu cho các cơ quan có thẩm quyền trong phòng, chống tham nhũng để thuận lợi cho quá trình kiểm tra, kiểm soát.