Tiếp tục chương trình làm việc tại kỳ họp thứ 8, chiều 05/11/2024, tại Nhà Quốc hội, dưới sự chủ tọa của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Quốc hội thảo luận ở hội trường về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự thảo Luật Địa chất và khoáng sản. Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải điều hành nội dung phiên họp.

Tại phiên thảo luận, Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa có ý kiến phát biểu của đại biểu Võ Mạnh Sơn, Tỉnh ủy viên, Chủ tịch Liên đoàn Lao động tỉnh. Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh Thanh Hóa xin trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu của đại biểu Võ Mạnh Sơn.

ĐBQH Võ Mạnh Sơn phát biểu tại phiên thảo luận

Kính thưa Chủ tọa kỳ họp,

Kính thưa Quốc hội,

Nhằm tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật Địa chất và Khoáng sản, tôi xin tham gia 3 vấn đề cụ thể sau đây.

Thứ nhất là về trách nhiệm lập quy hoạch khoáng sản, tại Điều 14, dự thảo quy định Chính phủ phân công cơ quan tổ chức lập, trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt quy hoạch khoáng sản quy định việc lập phương án quản lý về địa chất và khoáng sản được tích hợp vào quy hoạch tỉnh. Tôi cho rằng việc quy định như thế còn rất chung chung, không đảm bảo tính thống nhất, xuyên suốt mỗi thời kỳ, có cách hiểu và triển khai khác nhau, dẫn đến tình trạng ở giai đoạn này Chính phủ giao cho một bộ, ở giai đoạn khác Chính phủ lại giao cho bộ khác chủ trì. Để tránh tình trạng này đảm bảo tính thống nhất, xuyên suốt trong quá trình triển khai thực hiện, tôi đề nghị cần thống nhất giao cụ thể cho Bộ chủ quản có trách nhiệm lập, trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt quy hoạch khoáng sản, đồng thời đảm bảo thực hiện nguyên tắc một việc chỉ giao cho một cơ quan chủ trì chịu trách nhiệm chính, các cơ quan có liên quan phối hợp thực hiện theo Nghị quyết số 27 của Ban Chấp hành Trung ương về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới. Tôi thống nhất với phương án 1, giao cho Bộ Tài nguyên và Môi trường lập quy hoạch khoáng sản như trong Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lí dự thảo Luật Địa chất và Khoáng sản của Ủy ban Thường vụ Quốc hội để tránh tình trạng không đảm bảo tính khách quan trong công tác quản lý nhà nước về khoáng sản khi cơ quan lập, quản lý quy hoạch đồng thời là cơ quan cấp phép hoạt động khoáng sản. Khi Bộ Tài nguyên và Môi trường lập quy hoạch khoáng sản, luật cần quy định trách nhiệm, có ý kiến của Bộ Công Thương, Bộ Xây dựng trước khi trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt quy hoạch khoáng sản.

Vấn đề thứ hai, về việc cải tạo, phục hồi môi trường trong khai thác khoáng sản ở nhóm 4. Tại khoản 5 Điều 75 dự thảo giao cho Chính phủ quy định chi tiết việc cải tạo, phục hồi môi trường trong khai thác khoáng sản ở nhóm 4. trong khi nội dung điều luật này không thể hiện các nội dung mang tính nguyên tắc trong việc cải tạo, phục hồi môi trường trong khai thác khoáng sản nhóm 4. Tại điểm i khoản 4 Điều 75 cũng mới chỉ quy định nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản nhóm 4, cải tạo, phục hồi môi trường và đưa khu vực sau khi khai thác về trạng thái an toàn theo quy định của luật này và pháp luật về bảo vệ môi trường. Do vậy, tôi đề nghị nghiên cứu, bổ sung thêm 1 khoản mang tính nguyên tắc trong việc cải tạo, phục hồi môi trường trong khai thác khoáng sản nhóm 4, trên cơ sở đó, giao Chính phủ quy định chi tiết việc cải tạo, phục hồi môi trường trong khai thác khoáng sản nhóm 4.

Thứ ba, về thực hiện đề án đóng cửa mỏ khoáng sản ở Điều 86. Về trách nhiệm đối với trường hợp tổ chức, cá nhân sau khi đã bỏ địa điểm kinh doanh nhưng chưa tiến hành thủ tục giải thể, phá sản thì pháp nhân đó vẫn còn tồn tại, do đó, vẫn phải chịu trách nhiệm đóng cửa mỏ khoáng sản theo quy định của luật. Trường hợp tổ chức, cá nhân cố tình trì hoãn không thực hiện nghĩa vụ đóng cửa mỏ sẽ được thực hiện theo quy định của pháp luật xử lý vi phạm hành chính và pháp luật khác có liên quan. Tuy nhiên, thực tiễn vẫn xảy ra các trường hợp đơn vị khai thác khoáng sản chây ì, không đóng cửa mỏ, đã bỏ địa điểm kinh doanh nhưng không tiến hành làm thủ tục giải thể, phá sản. Các biện pháp xử lý vi phạm hành chính và pháp luật có liên quan không phát huy tác dụng để yêu cầu các tổ chức, cá nhân có trách nhiệm thực hiện đến cùng, dẫn đến tình trạng mỏ khoáng sản dừng hoạt động lâu ngày không đảm bảo an toàn. Để việc thực hiện đề án đóng cửa mỏ khoáng sản đi vào thực tế, tôi đề nghị bổ sung quy định về đơn vị có trách nhiệm thực hiện các biện pháp để mỏ về tình trạng an toàn trong trường hợp các đơn vị khai thác khoáng sản chây ì không đóng cửa mỏ, đã bỏ địa điểm kinh doanh nhưng không tiến hành làm thủ tục giải thể, phá sản hoặc do thiếu nguồn kinh phí thực hiện; bổ sung quy định xử lý đối với trường hợp doanh nghiệp tổ chức khai thác khoáng sản không giải thể, không phá sản nhưng cũng không thực hiện việc đóng cửa mỏ theo quy định.

Xin hết ý kiến. Xin cảm ơn Quốc hội.